28 Temmuz 2014, 21:25:08 Pzt *
Merhaba, Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya üye olun.
 
  KURALLAR  
   Ana Sayfa   KİŞİSEL GELİŞİM Yardım Ara Takvim Etiketler Giriş Yap Kayıt  
Sayfa: 1 2 3 4 [Hepsi]   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: Türkçe'mizi kolayca öğrenelim mi ......  (Okunma Sayısı 14078 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« : 26 Ekim 2006, 17:33:05 Prş »



   
Bendeniz bu çalışmalarımı 1992 yılında çocuklarımın kendi dillerini kolayca öğrenebilsinler diye

bir kaç aylık araştırma yaparak hazırlamıştım ......


Ayrıca Türkiye coğrafyasını da şematik hazırladım .


Türk insanı !

Dilini ve yurdunu iyice bilmelidir .......

Dilinin ve yurdunun güzelliklerini diğer dünya insanlarına gururla anlatabilmelidir ....

Tabiki yabancı bir veya iki dili öğrenmekte şart .

Ama öncelikle kendi değerlerini bilmelidir ........

Bu konularda küçücük bir katkım olacaksa benden mutlusu olamaz ......

Sevgim daima sizlerle ........


 Genel bir giriş yaparak dilimiz ile yaptığım çalışmalarımı sizlerle paylaşıyorum ....


TÜRK DİLİNİN DÜNYA DİLLERİ ARASINDAKİ YERİ.......


Dünya üzerinde konuşulan ve yazılan diller, genellikle iki esasa göre sınıflandırılmaktadır:


1. Köken (soy, menşe) bakımından diller

2- Yapı bakımından diller


Şimdi bu iki grubu inceleyelim ...


1- Köken bakımından diller :

A-Hint-Avrupa dil ailesi

a)Asya kolu:

Hintçe, Urduca, Farsça ,Ermenice, Hititçe...


b) Avrupa kolu:


1. Germen kolu:

İngilizce , Almanca, Flamenkçe ...

2. Roman kolu:

Lâtince, Fransızca, İtalyanca, İspanyolca...

3. Slav kolu:

Rusça, Sırpça, Bulgarca, Boşnakça, Lehçe...

Diğerleri:

Yunanca, Arnavutça, Keltçe...

B- Hami-Sami dil ailesi:

Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da konuşulan diller bu aileye mensuptur. Arapça, İbranice ve Berberi

dilleri


C- Çin-Tibet dil ailesi:

Çince,Tibetçe, Wietnamca ve Endenozya adalarında konuşulan diller.


D- Bantu dil ailesi:

Orta ve Güney Afrika’da konuşulan yerli diller.



E- Ural Altay dil birliği:


a) Ural kolu:


1. Fin –Ugor:

Ugorca ve Permce (Fince ve Macarca’yı içine alır)


2. Samoyet:

Samoyetçe

b) Altay kolu:


Türkçe, Moğolca, Mançuca, Tunguzca, Korece ve Japonca.


VI. Kafkas dilleri:

Gürcüce, Çeçence, Lezgince, Çerkez-Abhaz dilleri.

2: Yapı bakımından dünya dilleri :

Yapı bakımından benzerliklerine göre dünyadaki diller üç gruba ayrılmaktadır:

a) Tek heceli diller:

Bu yapıdaki dillerde kelimeler tek heceden ibarettir. İsim veya fiillerde çekim yoktur....

Zengin bir vurgu sistemi vardır. Kelimenin anlamı çoğu kez cümledeki sırasından anlaşılır.

Çin-Tibet dilleri, yapı bakımından tek heceli dillerdir.

b) Çekimli diller:

Çekimli dillerde tek ve çok heceli kökler ve bir takım ekler vardır. Fakat yeni kelime yaparken ve

çekim sırasında çok defa ,köklerde bir değişiklik olur. Bazı dillerde bu değişiklik kelime kökünü

tanınmaz hale getirir. Arapça ve Fransızca’yı bu dillere örnek gösterebiliriz.

c) Eklemeli diller (Bitişken diller):

Türkçe ve diğer akraba diller ile Ural dil ailesine mensup diller yapı bakımından eklemeli dillerdir. Bu

dillerde kelimeler isim veya fiil kökleri hâlinde bulunurlar. Kelime türetme bu köklere ekler getirmek

suretiyle olur. Türkçe yapı yönüyle bu gruba girer.

Sonuç olarak Türkçe 'miz ;

***** köken bakımından : Ural-Altay dil birliğinin Altay kolunda,

***** yapı bakımından : eklemeli diller grubunda sondan eklemeli bir dildir.



Konuşma Dili Ve Yazı Dili

Konuşma Dili: Evde, sokakta, okulda, hulâsa günlük hayatta her yerde kullanılan dildir. Sosyal

çevrelere göre, farklılıklar arz eder. Bundan da; lehçe, şive ve ağız terimleri ortaya çıkar.

Lehçe: Bir dilin, bilinen ve takip edilen tarihinden önce, kendisinden ayrılan ve çok büyük farklılıklar

gösteren kollarına denir. Ses, şekil ve kelime farklılıklarına dayanır.

Örnek: Çuvaşça ve Yakutça, Türkçe''nin lehçelerindendir. Türkiye Türkçesindeki, "ayak" kelimesi,

Çuvaşça''da, "ura" olarak geçmektedir.

Şive: Bir dilin, bilinen ve takip edilen tarihî döneminde kendisinden ayrılan ve ses, şekil değişikliği

gösteren kollarına denir.

Örnek: Kırgız Türkçesi, Azerî Türkçesi, Türkiye Türkçesi, Kazak Türkçesi, Kıpçak Türkçesi

Türkçe''nin şivelerindendir. Türkiye Türkçesindeki "ben", Azerî Türkçesinde "men" olmaktadır.

Ağız: Bir şive içindeki, söyleyiş farklılıklarına dayanan küçük kollardır.

Örnek : Nevşehir ağzı, Aksaray ağzı, Yozgat ağzı ...


Biraz söyleyiş farklılıkları olsa da, bir şive içindeki çeşitli ağızları konuşan kişiler, birbirleriyle çok


rahat anlaşırlar. Şiveleri farklı olan kişilerin, birbirleriyle anlaşmaları biraz daha zordur. Kelimelerde,

az da olsa farklılıklar görülmektedir. Lehçeleri farklı olan kişilerin,birbirleriyle anlaşmaları ise

diğerlerine göre çok daha zordur.

Yazı Dili:

Yazıda kullanılan dildir, aynı zamanda medeniyet dilidir.

ancak; medeniyeti, kültürü ve edebiyatı olan milletler, yazı dilini kullanmışlardır.

Bu dile, kültür dili, edebiyat dili de denir.

Yazı diline, konuşma dilindeki farklılıkların hiçbiri aktarılmaz.

Çünkü, her milletin bir tek yazı dili bulunur .

Hiç kimse, konuştuğu gibi yazamaz.

 Huh? Huh? Huh?
« Son Düzenleme: 26 Ekim 2006, 17:43:44 Prş Gönderen: Kırçiçeği » Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #1 : 26 Ekim 2006, 17:34:35 Prş »



**** Bu ön saptamayı yaptıktan sonra şimdi Türkçe 'mizi dilbilgisi bakımından kısa ve öz olarak

bilgilerimizi tazeleyelim ......


karar verdik ve keyifle Türkçemizi öğrenmek için yürüyüşümüze başlıyoruz ..





Konu başlığımız KELİME .....




____ Kendi başına anlamı olan ve cümle kurmaya yarayan sözlere KELİME

denilir .....


ve 4 bölümde incelenir .....


A- Anlam özelliklerine göre :

1- Gerçek anlamlı kelimeler

2- Mecaz anlamlı kelimeler

3- Eş anlamlı kelimeler

4- Karşıt / zıt anlamlı kelimeler

5- Terim anlamlı kelimeler

6- Eş sesli kelimeler

7- Argo anlamlı kelimeler

8- Deyim meydana getiren kelimeler



B- Yapılarına göre :

1- Basit kelimeler

2- Türemiş kelimeler

3- Bileşik kelimeler



C- Anlamlarına göre :


1- İsim

2- Sıfat

3- Zamir

4- Fiil

5- Zarf

6- Edat

7- Ünlem

8- Bağlaç



D- Görevlerine göre :

1- Özne

2- Tümleç
Şimdi bunları bir bir açalım .....

A- Anlam özelliklerine göre :



1- Bir kelimenin sözlükteki asıl , öz anlamına gerçek anlamı denilir ......


2- Sözlükteki asıl , öz anlamından başka anlamda kullanılmasına o kelimenin

mecaz anlamı denilir .....

3- Yazılışları ayrı / farklı , anlamları aynı kelimelere eş anlamlı kelimeler

denir..


örnek :


cevap = yanıt

soru = sual

fark = ayrım



4- Anlamları birbirinin zıttı / karşıtı olan kelimelere karşıt anlamlı kelimeler

denir ...


örnek :


aydınlık = karanlık

savaş = barış

ince = kalın

yaz = kış



5-

Bir bilim

bir sanat

bir meslek ile ilgili özel anlamlı kelimelere terim denilir ...

örnek :


açı , nokta , nota , artı , eksi , mikroskop gibi ...



6- Yazılışları aynı , anlamları farklı kelimelere eşsesli / sestaş kelimeler

denir.

örnek :

'' Ben size geleceğim .

Yüzümdeki benlere sıkılıyorum ..''

ikiside aynı harflerle yazılmış ama anlamları farklı değil mi !



7- Bir meslek veya topluluk sınıfı arasında kullanılan özel anlamlı kelimelere

argo anlamlı kelimeler denilir ...

örnek :

mangiz = para

moruk = yaşlı demektir .....



8- Mecaz anlamlı bir kelimenin, bir başka kelime ile kullanılara kalıplaşmasına

deyim denilir ....


örnek :

'' Saçını başını yolmak ..''

Burada anlatılan saç baş yolunması değildir ....

''üzüntüsünden dövünmüş ''

olduğu anlatılıyor .....


3- Yüklem dir .........

 Huh? Huh? Huh?
« Son Düzenleme: 26 Ekim 2006, 17:42:26 Prş Gönderen: Kırçiçeği » Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #2 : 26 Ekim 2006, 17:35:45 Prş »




B- Yapılarına göre :



1- Basit kelimeler :



Sonuna hiç bir ek almamış kök halindeki kelimelere denilir ...

Basit kelimeler anlamlı parçalara bölünemez ...

örnek :

sınıf

göz

kitap

ev gibi ....



2- Türemiş kelimeler :


Bir kelimenin yapım eki alarak yeni anlamda bir kelime meydana gelmesine

türemiş kelime denilir ....

Yapım eki alan kelimelere gövde denilir ....


örnek :

tat/ duyu __ tatlı / şekerli madde

İstanbul / bir şehir __ İstanbul'lu / İst. da yaşayan



3- Birleşik kelimeler :



İki veya daha fazla kelimenin ek giremeyecek şekilde birleşip kaynaşmasından

meydana gelen yeni anlamda ki kelimelere birleşik kelimeler denilir ..

Ayrı ayrı anlamları düşünülemez ...


örnek :

dedikodu

hayırsever

imambayıldı

boşboğaz / boş = sıfat boğaz = organ

yeni anlamı ise , gereksiz konuşan dır ...




Anlamlarına ve görevlerine göre kelimeleri daha sonra işleyeceğiz .....


**** Konu başlığımız Türkçede EKLER :


____ Kelime kök / basit kelime ve gövdelerine /türemiş kelime eklenerek

yeni anlamda kelimeler türeten ve eklendiği kelimeyi cümle içinde

biçimlendirmeye / yönlendirmeye yarayan söz parçalarına EK denir .....


1- Yapım ekleri

* yeni kelimeler mey. gelir .
* anlam değişir.


2- Çekim ekleri

* yeni kelime mey. gelmez
* anlam değişmez.



1- Yapım ekleri :


Kelimeye eklenirse , o kelimenin anlamını değiştirir ve köke bağlı yepyeni

anlamda bir kelime oluşur ....


örnek :

tuz __ tuzluk __ tuzcu

madde __ araç __ satacı



** Belli başlı yapım ekleri :


ci : gemici __ sandalcı __ davulcu

lik : çimenlik __ buzluk __ önlük

daş : vatandaş __ yurttaş __ sestaş

li : evli __ şapkalı __ okullu __ görgülü

siz : evsiz __ akılsız __ tuzsuz __ gözsüz

i : dizi __ takı __ örtü __ dolu

nci : birinci __ ikinci __ üçüncü __ onuncu


gibi ......



2- Çekim ekleri :

Eklendikleri kelimenin anlamını değiştirmezler ancak eklendiği kelimeyi cümle

içinde biçimlendirir ve yönlendirir.


örnek :


ev __ evi __ eve __ evden __ evde __ evim __ evler ... gibi

görüldüğü gibi anlam değişmemiştir .....





*** Belli başlı çekim ekleri :





1- İsmin halleri : ete__ gemide__ bahçeden __ devi


2- Çoğul halleri : ler , lar evler __ çocuklar


3- Zaman helleri : sevdi __ gitmiş __ görecek


4- Şahıs halleri : verdim __ koşmuşsun

5- İyelik ekleri : annem __ teyzen __ babamız


6- Tamlama ekleri : gemi-n-in __ baca-s-ı



Not :

1- Bir kelime bşirden fazla yapım eki alabilir

göz - lük - çü

deri - ci - lik

durgun - luk


2- Bir kelime birden fazla çekim eki alabilir


dil - ler - de

anne - miz - den


3- Bir kelime hem yapım eki hemde çekim eki birlikte alabilir


boş - luk - ta

akıl - lan - mış


** önce yapım eki

** sonra çekim eki alırlar ...
Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #3 : 26 Ekim 2006, 17:36:52 Prş »




Konu başlığımız HECE :




_____ Ağzın bir hareketi ile çıkan ses veya sesler topluluğuna hece

denir …..

• Hecede anlam aranmaz …

• Hece bölünmeyen en küçük sözdür ….


Kural 1- Her hecede 1 sesli harf bulunur ….

Kural 2 – Her hecede en az 1 , en çok 4 ses bulunur ….

Örnek :


o , al , git , dört



Kural 3 - Bazı heceler tek başına aynı zamanda kelimelerdir ….


Örnek :


Dur , Bu , Şu , Sel , Yaz gibi …..


---------------------------------------------------------------------------------------

Harf sayısına göre heceler :


1- 1 sesli harf : o

2-1 sesli , 1 sessiz : at

3-1 sessiz , 1 sesli : ta

4-sessiz + sesli + sessiz : kal

5- Sesli + sessiz + sessiz : üst

6- Sessiz + sesli + sessiz + sessiz : dört , kırk




Hece düşmesi :


Kıvır __ Kıvırım denmez __ Kıvrım denir ….

Emir __ Emiri denmez __ Emri denir ….

Ağız __ ağzı denmez __ Ağzı denir ….









** ULAMA :


____ Cümlede bir kelimenin son harfi sessiz ise , bir sonraki kelimenin

İlk harfi sesli ise bu iki kelime bitişik gibi okunur ve bu işleme ulama

denir …..

örnek :

Dargın insan = Dar – gı – nin – san

Bayat ekmek = Ba – ya – tek – mek



Kural : Duruma uygun ( sessiz __ sesli ) iki kelime arasında bir noktalama işareti varsa

ulama olmaz ….



-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------



KAYNAŞMA :


_____ Sesli harfle biten bir kelimeden sonra sesli harfle başlıyan bir kelime gelirse , 2 sesli

yan yana gelemeyeceğinden , araya ( N , S , Ş , Y ) sessiz harflerinden uygun olanı girer.


Bu olaya kaynaşma denilir ………


N , S , Ş , Y , harflerine de kaynaştırma harfleri denilir ….




Örnek :

Baca __ bacaya

Soba boru __ soba borusu

Yedi __ Yedişer

Ali ev __ Alinin evi ……. Gibi ….
Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #4 : 26 Ekim 2006, 17:38:06 Prş »





Şimdiki konu başlığımız HARFLER ......


Türkçemizde kullanılan harfler 29 tanedir .......

8 tanesi sesli ( Ünlü )

21 tanesi sessiz ( Ünsüz )


Ünlü harfler Geniş Dar Geniş Dar
__________________________________________________ __________

Kalın A I O U

İnce E İ Ö Ü





Büyük sesli uyumu :

Bir kelimenin ilk hecesindeki sesli kalınsa , sonraki hecelerin seslileri de

kalın olur.....

Eğer ince olursa , sonraki hecelerin seslileri de ince olur .......

İşte buna Büyük sesli uyumu denir ......



örnek :


**** a + ğaç ; bo + ya ; ge + mi ; kö + pek

kalın kalın kalın kalın ince ince ince ince



Kelimelere eklenen eklerde genellikle bu kurala uyarlar ___________

örnek :

Bö - cek + ler ( ince + ince + ince )

A - kıl + lı ( kalın + kalın + kalın )

Ci - ğer + ci ( ince + ince + ince )



Kural 1 :

Birleşik kelimelerde Büyük sesli uyumu aranmaz ........

örnek :

Boğaziçi ____ B o ğ a z + i ç i ( k + k + i + i )




Atatürk ____ A t a + t ü r k ( k + k + i )




--------------------------------------------------------------


Kural 2 :

( yor ) , ( ken ) , ( ki ) , ( leyin ) ekleri Büyük sesli / ünlü uyumu

kuralına uymaz ....

örnek :

Getiriyor ____ Ge + ti + ri + yor ( ek ) ( i + i + i + k )



sabahki ____ Sa + bah + ki ( k + k + i )



Akşamleyin ___ Ak + şam + le + yin ( k + k + i + i )




---------------------------------------------------------------------


Kural 3 :

Yabancı dillerden dilimize geçmiş kelimelerde Büyük sesli uyumu

aranmaz...


örnek :


K a l e m ; K i t a p ; O t o b ü s ; T e l e v i z y o n

Kalem : ( k + i )

Otobüs : ( k + k + i )

Televizyon : ( i + i + i + k )

--------------------------------------------------------------------



Küçük sesli uyumu :


Kelimelerde Düz ünlülerden ( a , e , ı , i ) sonra düz ünlüler , veya

yuvarlak ünlülerden ( o , ö , u , ü ) sonra ya dar -yuvarlaklar ( u , ü )

yada düz - genişler ( a , e ) gelirse bu uyuma küçük sesli uyumu denir ...


örnek :

Bakırcı ____ Ba + kır + cı ( hepsi düz ünlü )

Yumruklamak ____ Y u m + r u k + l a + m a k ( y.ü + y + d.ü + d.ü )




y.ü : yuvarlak ünlü

y : yuvarlak

d : düz ünlü


SESSİZ ( ÜNSÜZ) HARFLER ve bu harflerle ilgili kurallar :


A- Sürekli sessiz : f,s,ş,h, ğ, j, l,m,n,r,v,y,z.

a-Sert sessiz : f,s,ş,h

b-Yumuşak sessiz : ğ,j,l,m,n,r,v,y,z.


B- Süreksiz sessiz : p,ç,t,k,b,c,g,d.

a-sert sessiz : p,ç,t,k

b- Yumuşak sessiz : b,c,g,d


Kural 1 :

Türkçe kelimelerin kökünde 2 sessiz / ünsüz bulunmaz …..

Örnek :

Z ü p p e . ( p p / iki sessiz ) olmaz ….

M i l l e t ( l l olmaz )

Hü r r i y e t ( r r ) olmaz .

** Bunlar Türkçe kelime değildir . Yabancı dillerden gelmiştir ….




Kural 2 :

Türkçe kelimelerin sonunda yumuşak sessizler ( b,c,d,g) bulunmaz.

Türkçe kelimeler , sert sessizler ( p, ç, t, k ) ile biter ….


Örnek :

Ç o r a b ( yanlış ) ___ Çorap ( doğru )

Ağac ( yanlış ) ___ Ağaç ( doğru )

Kanad ( yanlış ) ___ Kanat ( doğru )

**** Bazı yabancı kelimelerde Yumuşak sessiz bulunur ..

Örnek :

Sac : demirden yapılmış levha

Ad : isim gibi …..



Kural 3 :

Türkçe kelimelerin sonunda ( p,ç,t,k ) gibi sert sessiz harf varsa

Bu kelimeye ünlü / sesli harfle başlayan bir ek ( a,e,ı,i,u,ü,o,ö )

gelirse , kelimenin sonundaki sert sessiz ( p,ç,t,k ) harfleri yumuşar .

Buna sert sessizlerin yumuşaması denilir …….


Örnek1 :

Çorap ___ Çorapı olmaz . ___ Çorabı olur ……

Kanat ___ Kanatı olmaz ___ Kanadı olur .

Bayrak___ Bayrakı olmaz ___ Bayrağı olur …..


Örnek 2:

Ayşe , öğretmene çiçek verdi .

Öğretmen çiçeği ( k _ ğ olur ) kokladı ……




Kural 4 :


Sonu sert sessiz harflerle ( p,ç,t,k,s,ş,h,f ) biten Türkçe kelimelerin sonuna ( b,c,d,g )

yumuşak sessizlerin biriyle başlayan bir ek getirilirse , ekin başındaki harf sertleşir …

Buna SERT SESSİZLERİN BENZEŞMESİ denilir …….


Örnek :

Ağaç ___ Ağaçda olmaz ___ Ağaçta olur …..





ÖNEMLİ NOT :

Son harfleri ( p,ç,t,k ) olan özel isimler ünlü harfle başlayan bir ek alsada değişmez …..

Bu ek KESME İŞARETİ ( ‘ ) ile ayrılır ve yazılır …..


Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #5 : 26 Ekim 2006, 17:39:40 Prş »




Konu başlığımız C Ü M L E :




________ Bir duyguyu , bir düşünceyi , bir isteği , bir yargıyı ve bir olayı anlatmak için

kurulan söz dizisine CÜMLE denilir ……


örnek :

Çocuklarımı çok seviyorum . ( Duygu )

Kitaplar , solmayan çiçeklerdir. ( Düşünce )

Sağlık için , erken yatıp erken kalkmalı . ( Yargı )

Babacığım ! bizi parka götürürmüsün ? ( İstek )

Dünkü yağmurda evleri su bastı . ( Olay ) anlatıyor ……




________ Kelime veya kelime gruplarının cümledeki görevlerine CÜMLENİN

ÖGELERİ denilir ….


Cümlede 3 türlü ÖGE vardır ..


1- Yüklem ( temel öge )


2- Özne ( temel öge )


3- Tümleç ( yardımcı öge ) dir …….



1- Yüklem :

___ Fiillerin cümledeki görev adına yüklem denir ………


• çekimli fiiller

• Fiilimsiler

• Ek fiil almış isim soylu kelimeler

• Tamlamalar

Cümlede yüklem görevini alabilirler ………


Örnek :


Geldik . ( çekimli fiil )

Yaşamak için ( fiilimsi )

Bilim+dir ( ek fiil almış isim soylu kelime )


***** Yüklem , cümlede öznenin yaptığı iştir / eylemdir ……


***** Cümleye :

NE YAPMAK ? / NE YAPTI ?

NE OLMAK ? / NE OLDU ?

NEDİR ?

Sorularak bulunur …….


Örnek :

Begüm ders çalışıyor . __ Ne yapıyor ? ___ Çalışıyor .. ( yüklem )

Burçin çalışkandır . __ Nedir ? ___ Çalışkandır . ( yüklem )

Camlar bir bir kırılıyor . __ Ne oluyor ? ___ Kırılıyor . ( yüklem )


Not :

Yüklem tek başına cümle olur .


Örnek :

Çalışıyor .

Gidiyorum .

Okuyorsun . gibi ……


Ama yüklemsiz cümle olmaz .

Çünkü yüklemsiz cümlenin bir amacı olmaz …..




2- Özne :

___ Cümlede yüklemin bildirdiği işi / eylemi yapan ve oluştan etkilenen varlığa ÖZNE

denir. …..


( Fiilin kişisi durumunda olan kelime veya kelime gruplarına özne denir .)



***** Cümlenin yüklemine KİM ? sorusu sorularak bulunur ….


Örnek :

Can , bu konuyu iyi çalışmış .

Kim çalışmış ?

Can . ( öznedir )



____ Cümlede özne :


İsim olabilir : İdris bu gün bize geldi .____ Kim geldi ? ___ İdris .

İsim tamlaması olabilir : Ali’nin kalemi kayboldu .__ Ali’nin kalemi = isim tamlaması

İsimleşmiş sıfatlar olabilir : Küçükler buraya gelsin .__ küçükler = isimleşmiş sıfat

Sıfat tamlaması olabilir :Bozuk gıda insanın midesini bozar . __ bozuk gıda …..

Zamir olabilir : Yarın öğretmene sen söyle . __ sen = zamir .

Harf olabilir : B sessiz harftir .___ b = harf


_____ Cümlenin öznesi açıkça belli değilse , yüklemin kişisi cümlenin öznesidir ………

Böyle yüklemim kişisi , özne olursa bu tip öznelere gizli özne denir .


Örnek1 :

Bu konuyu iki saattir anlatıyorsun .

Kim anlatıyor ?

Sen . ( gizli öznedir .) ( yüklemin kişisidir .)


Örnek 2 :

Annemi bu sene kaplıcaya götüreceğiz .

Kim götürecek ?

Biz . ( gizli öznedir .) ( yüklemin kişisidir .)




__________ Cümlenin öznesi bazen hem açık hemde gizli bir şekilde olmayabilir .

Bu durumda cümlenin nesnesi / tümleci , özne kabul edilir.

Bu tür öznelere sözde özne denir .


Örnek :


Kapı durup dururken açıldı .

Kim açtı ?

Belli değil …..

Ne açıldı ?

Kapı .

İşte sözde özne , kapı …. ( nesne )
3- Tümleç :


_______ Cümlede özne ve yüklemin dışındaki kelime veya kelime grupları , o cümlenin

TÜMLECİ olurlar ……..


_______ Tümleçler yüklemin anlamını :

Zaman
Yer
Sebep
Durum

gibi çeşitli yönlerden tamamlayan ve pekiştiren kelime veya kelime gruplarıdır …….


Örnek :

Ben baktım .____ Ben ( özne ) , baktım ( yüklem )

Bu cümle ile ilgili aklımıza şu sorular gelir .

• Nezaman baktım ?
• Nereden baktım ?
• Nereye baktım ?

Bu soruların cevapları ayrı ayrı tümleçlerdir ……

Ve bu cevaplar cümlenin anlamını tamamlarlar .

Soruların cevaplarını cümleye katarsak , cümlemiz ;

‘’ Ben bu gün gözlerimi açtığımda pencereden dışarı baktım …..’’ olur ……

Ben : özne

Bu gün gözlerimi açtığımda pencereden dışarı : tümleç

Baktım : yüklem dir ….




TÜMLEÇLER :

1- Düz tümleç / nesne
2- Dolaylı tümleç
3- Zarf tümleçleri
4- Edat tümleçleri

diye dört bölümde incelenir …….



1- Düz tümleç / nesne :

Yüklemin yaptığı işten doğrudan etkilenen varlığa DÜZ TÜMLEÇ /NESNE denir .

• Tümleçlerin en önemlisi NESNE dir …..



NESNELER :

A-Belirtili nesne

B-Belirtisiz nesne

Diye iki grupta incelenir ….


A- Belirtili nesne :

• İsmin (i) halindeki nesnelerdir

• Yükleme NEYİ , KİMİ soruları sorularak bulunur

Örnek 1:

Selma defterini düşürdü .

Neyi düşürdü ?

Defterini . ( belirtili nesnedir )


Örnek 2:

Nail , Serpil’i itti .

Kimi itti ?

Serpil’i . ( belirtili nesnedir )



B- Belirtisiz nesne :

İsmin ( yalın ) halindeki nesnelerdir …..

• Yükleme NE sorusu sorularak bulunur …..

Örnek:

Begüm kırtasiyeden kalem aldı .

Ne aldı ?

Kalem .( belirtisiz nesnedir )




2- Dolaylı Tümleç :

Yüklemin bildirdiği işlerin ;

Nereye yöneldiğini

Nerede bulunduğunu

Nereden ayrıldığını

bildiren tümleçlerdir …..


______ Cümlede ismin ( e , de , den ) hallerinde bulunurlar ……


______ Dolaylı tümleç ;

Nerede ?

Nereden ?

Nereye ?

Kime ?

Kimde ?

Kimden ?

Soruları ile bulunur …..


Örnek 1 :

Begüm ağaca çıkmış …

Nereye çıkmış ?

Ağaca . ( Dolaylı tümleçtir .)



Örnek 2 :

Kalemim Burçin’de kaldı .

Kimde kaldı ?

Burçin’de . ( Dolaylı tümleçtir .)

Örnek 3 :

Şimdi köprüden geçeceğiz.

Nereden geçeceğiz ?

Köprüden . ( Dolaylı tümleçtir .)





3- Zarf Tümleci :


Yüklemin anlamını yer , zaman , durum , azlık , çokluk bakımından tamamlayan

tümleçlerdir ….


Ne zaman ?

Nasıl ?

Ne kadar ?

Nereye ?

Soruları ile bulunurlar …..


Örnek 1 :

Maça yorgun çıkacağız .

Nasıl çıkacağız ?

Yorgun . ( zarf tümlecidir )



Örnek 2 :


Seni sabahleyin bekliyorduk .

Ne zaman bekliyorduk ?

Sabahleyin . ( Zarf tümlecidir .)

Örnek 3 :


Oyunda çok yorulduk .

Ne kadar yorulduk ?

Çok . ( Zarf tümlecidir …..








4- Edat tümleci :


Yüklemin anlamını araç ve sebep bakımından tamamlar …..


Ne ile ?

Niçin ?

Kim ile ?

Soruları ile bulunur …….


Örnek1 :


İlhancan okula servis arabasıyla gider .

Ne ile gider ?

Servis arabasıyla . ( Edat tümlecidir .)


Örnek 2 :


Ali hasta olduğundan okula gidemedi .

Niçin gidemedi ?

Hasta olduğundan . ( Edat tümlecidir )


Örnek 3 :

Tiyatroya sema ile gittiler .

Kim ile gittiler ?

Sema ile . ( Edat tümleci. )



**** Cümlede ögelerin dizilişi :


1- Genellikle cümlede diziliş sırası :

ÖZNE + TÜMLEÇ + YÜKLEM dir …….


Örnek :

Annem ( özne ) + kardeşimi ( tümleç ) + yıkadı ( yüklem ) .



2- Bir cümlede birdeb fazla tümleç olabilir ……


Örnek :


Burçin ( özne ) dün köprüde Ali’yi ( 3üde tümleç ) görmüş ( yüklem .).




3- Bazı hallerde özne ile tümleç yer değiştirirler .


Örnek :


O gün seni bana ( tümleç ) küçük bir kız çocuğu ( özne ) sordu ( yüklem .)

Olabilir …...

.
     



****** dilimizi güzel ve bilerek konuşmanın keyfini her insanım yaşamalı ve yaşatmalı

diye düşünüyorum .....
Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #6 : 26 Ekim 2006, 17:45:03 Prş »




Ek bilgi :


ÖZNENİN YAZIMI İÇİN ÖNEMLİ BİLGİLER :


1- Özneyi öteki ögelerden ayırmak için , belli etmek için özneden sonra ( , ) virgül konmalı…


Örnek :

Çocuklar , sınıfa sessizce girdiler .


2- Cümlede birden fazla özne varsa , özneler birbirlerinden ( , ) virgül ile ayrılır.

Örnek :

Sen , ben ve Turan , bu gün maça gidiyoruz ….


3- Özne cümlelerin ortasında ise iki virgül arasına yazılmalıdır .

Örnek :

Bu şiiri , Ahmet , benim için yazdı .


4- Özne şahıs zamirinin tekil veya çoğul 3 üncü şahıs kişisi ise , özneden sonra ( , )

konmalıdır …


örnek :


O, babamın arkadaşıdır .

Onlar , bu şarkıyı kimden duymuşlar .



NOT :

Kısa cümlelerde özneden sonra ( , ) virgül koymaya gerek yoktur .

Örnek :

Begüm geliyor .

Çantam açıldı gibi ……


Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #7 : 26 Ekim 2006, 17:46:11 Prş »




haydi yürüyüşümüze Türkçemiz üzerinde devam edelim ......





Konumuz : CÜMLE ÇEŞİTLERİ


1- Anlamlarına göre cümleler

2- Ögelerine göre cümleler

3- Yüklemlerine göre cümleler

4- Yapılarına göre cümleler


Kolay değil mi ! ?

Şimdi bu dört şıkkı birlikte inceleyelim ....


1- Anlamlarına göre cümleler :


A- Olumlu cümleler

B- Olumsuz cümleler

C- Soru cümleleri

D- Şart cümlesi

E- Ünlem cümlesi



A- Olumlu cümleler :

___ Eylemin gerçekleştiğini , gerçekleşebileceğini bildiren cümlelerdir.

___ Yüklemi olumludur .

örnek :

Kar yağmaya başladı .

Bu çanta benimdir . gibi




B- Olumsuz cümleler :

___ Eylemin yapılmadığını , yapılmayacağını bildiren cümlelerdir .

___ Yüklemi olumsuzdur .


örnek :

Kar yağmaya başlamadı .

Bu çanta benim değildir .





C- Soru cümleleri :


___ Bir eylemin yapılıp yapılmadığını öğrenmek için kullanılan cümlelerdir .


___ Sonuna ( ? ) soru işareti konur.


örnek :

O kitabı yerine koydun mu ?

Hangi kalem senindir ?

Sınıfı geçtin mi ?



D- Şart cümlesi :

___ Cümlede bir işin yapılmasını , başka bir işin yapılması şartına bağlı kılan cümlelerdir.


örnek :


Planlı çalışırsak , başarılı oluruz .

Yağmur yağarsa , doğa yeşillenir ......... gibi



E- Ünlem cümlesi :

___ Duygularımızı ( korkma , sevinme , üzülme ) anlatan cümlelerdir .

___ Sonuna ( ! ) ünlem işareti konur .

örnek :


Vah zavallı çocuk ! ( acıma )

Hey çocuklar buraya gelin ! ( çağırma )

Vay başıma gelenler ! ( üzülme ) gibi .







2- Ögelerinin dizilişine göre cümleler :

A- Kurallı cümleler

B- Devrik cümleler


A - Kurallı cümleler : ( Düzgün cümleler )

___ Yüklemi sonda olan cümlelerdir ...

örnek :

Bu gün sinemaya gidiyorum . ( gidiyorum : yüklem .)




B- Devrik cümleler :

___ Yüklemi sonda olmayan cümlelerdir .

örnek :

Ödevlerini yapmadın mı hala ? ( yapmadın mı : yüklem .)

Sana uğramıştım dün okula giderken . ( uğramıştım : yüklem . )

Gidiyorum bu gün sinemaya . ( gidiyorum : yüklem .)




-------------------------------------------------------------------------------------------------




3- Yüklemlerine göre cümleler :


A- Fiil cümlesi

B- İsim cümlesi





A- Fiil cümlesi :

___ Yüklemi çekimli fiil olan cümlelerdir .

örnek :

Begüm ders çalışıyor . ( çalışıyor : çekimli fiildir .)



B- İsim cümlesi :

___ Yüklemi isim veya isim soylu kelimeler ( sıfat , zamir ) den oluşan cümlelerdir .


örnek :

Annem bahçedeydi . ( yüklemi isim . )

O kitaplar benimdir . ( yüklemi zamir .)

Geçen yıl burası güzelmiş . ( yüklemi sıfat .)



4- Yapılarına göre cümleler :


1- Basit cümle

2- Bileşik cümle

3- Sıra cümlesi

4- Bağlı cümleler



1- Basit cümle :

___ Bir eylemi anlatan ve içinde bir çekimli fiil bulunan cümlelerdir .


2- Bileşik cümle :

___ Birden fazla eylemi anlatan cümlelerdir

____ Bileşik cümlede asıl eylemi belirten bir çekimli fiil vardır.

Eylemin genişliğine göre fiilimsiler bulunur .


3- Sıra cümlesi :

___ Aralarında anlam ilgisi olmayan , virgül ve noktalı virgüllerle birbirine bağlanan

cümlelerdir .

örnek :

Dün İstanbul'a gelmişsin , Sirkeci kaç adımlık yer .


4- Bağlı cümleler :

___ Aralarında anlam ilgisi olan ve bağlaçlarla birbirine bağlanan cümlelerdir .

örnek :

Altı yaşındaydım ama o günleri iyi hatırlamıyorum .

Burçin ' i uslu bilirdim meğer yaramaz biriymiş . gibi .....













Şimdi CÜMLE ÇÖZÜMLEMSİ ni inceleyelim .



_____ Bir cümlenin ;


1- Ögeleri bulunacak

2- Anlamına göre çeşidi

3- Öge dizilişine göre çeşidi

4- Yüklemine göre çeşidi

5- Yapısına göre çeşidi nin belirtilmesine çözümleme denilir .


Örnek :


İlhancan , dün seni sordu .

1-

İlhancan : özne

dün . tümleç

seni : tümleç

sordu : yüklem


2- Olumlu cümle ( eylem gerçekleşmiş )

3- Kurallı/ düzgün cümle ( yüklemi sonunda )

4- Fiil cümlesi ( yüklemi çekimli fiil )

5-Basit cümle (bir çekimli fiili var )

gibi yapılır …….


Haydi kendi cümlelerimizi yazıp çözümleme yapalım ……


Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #8 : 26 Ekim 2006, 17:47:16 Prş »




Konu başlığımız : İ S İ M …….


____ Varlıların ve kavramların adı olan kelimelere İSİM denir ……..


1- Varlıklara verilişlerine göre

A- Özel isimler
B- Cins isimler


2- Varlıların oluşlarına göre

A- Madde / somut isimler

B- Mana / soyut isimler


3- Varlıların sayılarına göre

A- Tekil isimler
B- Çoğul isimler
C- Topluluk isimleri



Ayrıca YAPILARINA göre ise :

a-Basit isimler
b-Bileşik isimler
c-Türemiş isimler


diye sınıflanır . Şimdi bunları bir bir inceleyelim ……


1- Varlıklara verilişine göre isimler :

A- Özel isimler :

___ Bir tek varlığın adı olan isimlere özel isimler denilir .

Bunlar ;

• İnsan isimleri ( Burçin , Begüm , İlhancan , Ahmet , ismet ilhan , Sezaihikmet)

• Hayvan isimleri ( Karabaş , garip , pamuk )
• Coğrafya isimleri ( İstanbul, Fırat , Kızılırmak )
• Milletlerin isimleri ( Türkiye , Azerbaycan , Özbekistan )
• Milletlerin dilleri ( Türkçe , İngilizce )
• Kurum isimler ( Koca Ragıp paşa ilkokulu , Vefa lisesi , Bakırköy vergi dairesi )
• Kitap , dergi , gazete isimleri ( Milliyet gazetesi , Nasreddin hoca hikayeleri , Aktuel )




KURALLAR :



1- Özel isimler cümlenin neresinde olurlarsa olsunlar ilk harfleri büyük harf ile yazılır .

2- Özel isimler sonlarına hal / durum eki aldıklarında , isim ile ekin arasına kesme işareti

( ‘ ) konur .

Örnek :

İdris’e ( e hali )

Selma’dan ( den hali )

İstanbul ‘a gibi ( e hali )….




B-Cins isimler :

___ Aynı cinsten / türden varlıların ortak adı olan isimlere cins isim denilir .

Örnek :

Taş
Koyun
Ağaç
Elma
Ceket
Bulut
Köpek
Gazete gibi ……


KURALLAR :


1- Cins isimler sadece cümlenin başında ise büyük harfle başlıyarak yazılır .

2- Cins isimler sonlarına hal / durum eki aldıklarında kesme işareti ( ‘ ) konulmaz .

Örnek :

Taşı
Elmayı
Gazeteyi gibi ……



2-Varlıkların oluşlarına göre isimler :

A- Madde / somut isimleri :

___ Varlığını , duyu organlarımız yardımıyla anladığımız varlıklara ad olan isimler madde

ismi denir.

Örnek :

Taş
Elma
İnsan
Ağaç gibi . Dokunarak anlarız .


B- Mana / soyut isimleri :

___ Madde halinde bulunmazlar , varlılarını akıl yoluyla / düşünce ile anladığımız

varlıkların isimlerine mana ismi denir .

örnek :

Mutluluk
Neşe
İyilik
Düşünce
Melek
Peri gibi …….



3- Varlıkların sayılarına göre isimler :


A- Tekil isimler :

___ Aynı cinsten / türden olan varlıkların bir tanesini gösteren isimlere tekil isim denir .

___ Türkçe ‘de ( ler , lar ) eki almamış her isim tekildir ….


Örnek :

insan
tabak
koltuk …..


B- Çoğul isimler :

___ Aynı cinsten olan varlıkların birden fazlasını gösteren isimlere denir .

Örnek :

insanlar
tabaklar
koltuklar gibi …..


C- Topluluk isimleri :


___ Aynı cinsten bir topluluğa verilen isimlerdir .

Örnek :

Sürü ( hayvan topluluğu )
Alay ( asker topluluğu )
Ordu ( alaydan büyük asker topluluğu )

*** Topluluk isimleri çoğul olarak da kullanılır .

Örnek :

Sürüler
Alaylar
Ordular gibi …..




Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #9 : 26 Ekim 2006, 17:48:32 Prş »




* * * S I F A T ……




______ Varlıkların ;

Biçimlerini / şekillerini

Durumlarını

Renklerini

Yerlerini

Sayılarını belirten kelimelere S I F A T denilir ………



Örnek :


Büyük ağaç ( biçimlerini )

Yaşlı ( durumunu )

Yeşil ( rengini )

Bu , şu , o ( yerini )

İki ( sayısını ) gibi …….


Kural : Sıfatlar , bir isimle birlikte kullanırlar …….


Örnek :


Yaşlı adam fidanı yere bıraktı .

Yaşlı : sıfat

Adam : isim



• Sıfat varlıkların :

1- biçimini bildirir. ( yamuk fidan )
2- durumunu bildirir ( genç )
3- rengini bildirir ( kırmızı )
4- yerlerini bildirir( şu )
5- ,sayısını bildirir ( beş )




_____ Bir cümledeki sıfat olan kelimeyi bulmak için , isim olan kelimeye

Nasıl ?

Hangi ?

Kaç ?

sorularını sorarız ….


Örnek :

Hangi bahçe ? ________ Bu bahçe

Nasıl ağaç ? ________ Kimsesiz ağaç

Kaç fidan ? ________ Beş fidan




_____ İsim olan kelimelerin sonlarına li , lı , lu , sız , siz , suz , süz yapım ekleri geti-

rerek sıfat yapabiliriz .


örnek :

yıldız ( isim ) ___ yıldızlı ( sıfat ) ___ yıldızsız ( sıfat )

süs ( isim ) ___ süslü ( sıfat ) ___ süssüz ( sıfat ) gibi ……






_____ Sıfatlar türlü anlamlar kazandırırlar . Bir ismi sıfatla birlikte kullanınca sıfat

tamlaması yapmış oluruz …. Önce sıfat , sonra isim gelir …..

örnek1 :

kokulu elma.

kokulu ( sıfat - tamlayan )

elma ( isim- tamlanan )


örnek 2:

açık kapı .

açık ( sıfat - tamlayan )

kapı ( isim - tamlanan )





ÖNEMLİ :

1- Sıfatlar mutlaka bir isimle kullanılırlar .
2- Sıfatların çoğul biçimi yoktur .

Bir sıfat çoğul eki almışsa , sıfatlıktan çıkar ve isim olur ….

Örnek :

Büyük ( sıfat ) __ büyük + ler ( isim oldu .)

Yeni ( sıfat ) __ yeni + ler ( isim oldu .) gibi …..

3- Sıfatlar , ismin hal eklerini alırlarsa isim olurlar .

Örnek :

Kırmızı + ya el sürme .

Yeşil + i koru.


4- Sıfat cümlede yüklemden önce gelirse zarf olur .

Örnek :

Şu çocuk dersini iyi çalışmış .


( İyi ) sıfatı , bu cümlede yüklemden önce gelmiş ve zarf olmuştur….


5- Pekiştirme sıfatı .

Örnek :

Yemyeşil elbise

Masmavi göz

Tertemiz su gibi …



6- Küçültme sıfatı .

Örnek :

Ufacık çocuk

Biricik yavrum

Temizce ev …… gibi …




* * * S I F A T L A R ………..



1 - NİTELEME SIFATLARI


2- BELİRTME SIFATLARI




1- Niteleme sıfatları :

____ Varlıkların

Renklerini

Durumlarını

Biçimlerini gösteren sıfatlardır.


____ NASIL ? sorusuna cevaptır …..


Örnek1 :

Ilık oda .

Nasıl oda ?

Ilık . ( sıfattır . )



Örnek 2 :


Büyük bina ( biçim )

İnce tahta ( biçim )

Kırmızı bayrak ( renk )

Düzgün yapı ( durum )…….





2- Belirtme sıfatları :


_____ Varlıkların yerini ve sayılarını gösteren sıfatlardır ….



a- İşaret sıfatları :

HANGİ sorusuna cevaptır .

Örnek :

Bu bahçe .

Şu kalem

O ev …..


b- Sayı sıfatları :


bir ayakkabı

üçüncü grup

dörtte iki pay



c- Belirsizlik sıfatı :

birkaç

biraz

bazı

herhangi



d- Soru sıfatları :


kaç ?

kaçıncı ?

kaç gün ?

hangi ?

ne kadar ?

nasıl ?








* * * * Y A P I L A R I N A GÖRE SIFATLAR ……


1- Basit yapılı sıfatlar :


____ Yapım eki almamış veya bir kelime ile birleşmemiş sıfatlardır .


Beyaz havlu

Bir lira

Bu kapı



2- Türemiş sıfatlar :

_____ Uygun yapım eki alarak elde edilirler …..


li yapım eki ile : Kirli el ….. Buzlu su

siz yapım eki ile : Kepeksiz ekmek …. Akılsız insan

gin yapım eki ile : Gezgin insan … Kırgın kadın …

gen yapım eki ile : Çalışgan eleman …. Kudurgan köpek ..



3- Bileşik sıfatlar :

_____ İki veya daha çok kelimenin birleşmesinden meydana gelen sıfatlardır …

a-Kaynaşmış bileşik sıfatlar :

Pis + boğaz insan

Kahve + rengi elbise

Bir + az şeker


b- Kurallı bileşik sıfatlar :


__ li , lı , lu , lü ekli ler ( dar kapı + lı ev )

__ lik , lık , luk , lük ekli ler ( 20 yıl + lık yer .)

__ sız , siz ekliler ( tat + sız yemek )
Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #10 : 26 Ekim 2006, 17:49:40 Prş »




* * * Z A M İ R . . . .





_____ İsimlerin yerini tutan / isimlerin yerine kullanılan kelimelere zamir denilir …….



1- Kelime halindeki zamirler :

A- Şahıs / kişi zamirleri
B- İşaret zamirleri
C- Belgisiz zamirler
D- Soru zamirleri

2- Ek halindeki zamirler:

A- İyelik / sahiplik zamirleri
B- İlgi zamirleri


Ayrıca : YAPILARINA GÖRE ZAMİRLER :

1- Basit yapılı zamirler
2- Bileşik yapılı zamirler
3- Türemiş yapılı zamirler
4- Ek halindeki zamirler

diye sınıflandırılır……..

Şimdi bu sınıflandırmayı örnekler ile anlamaya çalışalım …..

1- Kelime halindeki zamirler :

A- Şahıs / kişi zamirleri :

_____ İnsan isimlerinin yerini tutan , onların yerine kullanılan zamirlerdir .

** Ben : 1 . Tekil şahıs zamiri ( Söz söyleyen )

** Sen : 2 . Tekil şahıs zamiri ( Kendisine söz söylenen )

** O : 3 . Tekil şahıs zamiri ( Kendisinden söz edilen )

** Biz : 1 . çoğul şahıs zamiri ( Söz söyleyen )

** Siz : 2 . şahıs çoğul zamiri ( Kendisine söz söylenen )

** Onlar : 3 . şahıs çoğul zamiri ( Kendilerinden söz edilen ) dir ……


Ayrıca :

Kendi

Kendisi

Bizzat

Şahsen

Bendeniz kelimeleri de şahıs zamirleridir …….


Örnek :

Kendi + m geliyorum . ( Ben geliyorum anlamında . )

Şahsen katılıyorum .

Kendisi burada yoklar . ( O yok anlamında .)





B- İşaret zamirleri :

_____ Varlıkların isimlerinin yerini işaret ederek tutan zamirlerdir ……


* Tekil işaret zamirleri : Bu , Şu , O ….

* Çoğul işaret zamirleri : Bunlar , Şunlar , Onlar dır ……



Önemli :


____ İşaret kelimeleri cümlede isimden önce gelirse SIFAT olurlar ….

____ İsmin yerini tutuyorlarsa ZAMİR olurlar ….


Ayrıca : O ve ONLAR ,

____ Kişilerin yerini tutuyorlarsa ŞAHIS ZAMİRİ .
____ Varlıkların yerini tutuyorlarsa İŞARET ZAMİRİ olurlar ….



Örnekler :

1- Bu çocuğu parkta gördüm .

Bu : sıfat
Çocuğu : isim

Kuralımıza göre , isimden önce geldiği için ( bu ) sıfattır …..


2- Bu kitap okunmalı .

Bu : sıfat
Kitap : isim

Kuralımıza göre , isimden önce geldiği için ( bu ) sıfattır …..


___ Bu okunmalı . deseydik !

Bu : Varlığın / kitabın yerini tuttuğu için işaret zamiri olucaktı ..

___ Bu okumalı . deseydik !

Bu : Kişinin yerini tuttuğu için şahıs zamiri olucaktı .





C- Belgesiz zamirler :

_____ Varlıkların isimlerinin yerini aşağı yukarı tutan ( tam ve açıkça belli etmeyen )

kesinlik göstermeyen zamirlerdir …


Bilgi :

Belgisiz zamirler ; Belgisiz sıfatların sonlarına ( ı , i , sı , si ) eklerinden birinin

getirilmesi ile oluşur .


Örnekler :

Bir ( belgisiz sıfat ) _____ Bir + i / Bir + i + si ( belgisiz zamir )

Hep ( ‘’ ) _____ Hep + si ( ‘’ )

Her ( ‘’ ) _____ Her + kes ( ‘’ )

Bazı ( ‘’ ) _____ Bazı + sı ( ‘’ )

Birkaç ( ‘’ ) _____ Birkaç + ı ( ‘’ )

Başka ( ‘’ ) _____ Başka + sı ( ‘’ ) gibi …….


Ayrıca :

KİMSE

BİRÇOĞU

ÖTEBERİ

Her zaman belgisiz zamir olarak kullanılan kelimelerdir …….



Not :

Belgisiz kelimeler ,

* İsimden önce gelirlerse , Belgisiz sıfat …

* İsmin yerini tutuyorlarsa , belgisiz zamir olurlar ….


Örnek :

* Bazı öğrenciler güzel ödev yapmış .

Bazı : belgisiz sıfattır .

* Bazıları güzel ödev yapmış .

Bazıları : belgisiz zamirdir .






D- Soru zamirleri :

_____ İsimlerin yerini soru olarak tutan zamirlerdir …….


* KİM geldi ? Annem .

* NE yedin ? Armut

* KAÇA aldın ? 15 liraya .

* HANGİSİ güzel ? Bu…


Nereye , Nerede , Nereli , Kaçı , Ne kadarı , Kimi gibi zamirlerdir …….



Not :

Soru kelimeleri ,

_ İsimden önce gelirlerse SORU SIFATI ….

_ İsimlerin yerini tutuyorlarsa SORU ZAMİRİ dirler ……


Örnek :

* Hangi kalemi aldın ?

Hangi : soru sıfatı

Kalemi : isim

* Hangisini aldın ?

Hangisi: soru zamiridir .





3- Ek halindeki zamirler :

A- İyelik / sahiplik zamirleri :

_____ Ulandıkları / eklendikleri isimlerin kime , neye , kaçıncı şahsa ait olduğunu

belirten eklere iyelik zamirleri denilir ….


+ im ____ Kalem + im

+ in ____ Kalem + in

+ i ____ Kalem + i

+ imiz ____ Kalem + imiz

+ iniz ____ Kalem +iniz

+ leri ____ Kalem + leri iyelik zamirleridir ……



Örnek :

Kalem +im düşmüş . cümlesinde Kelem +im ( benim kalemim .)


__ Kalem + ler – i kutuya koyalım .

Bu cümlede ( ler ) eki , çoğul ekidir .

__ Kalem + leri kırıldığı için üzgünler .

Bu cümlede ( leri ) eki , kaleme sahip olduğunu anlatıyor . İyelik zamiridir .



B- İlgi zamirleri :

_____ Bu odanın döşemesi güzel , diğer odanın döşemesi pek güzel olmamış …..

Cümlesinde :

Burada ikinci ‘’ döşeme ‘’ kelimesi kaldırılır .

Tamlayana ( ki ) eki eklenir .

Böylece tamlanan 2 kere tekrarlanmış olur .

Ve cümle şu hale gelir .

_____ Bu odanın döşemesi güzel , diğer odanın ki pek güzel olmamış …..

Haline gelir .


Örnek :

____ Evin badanası bitti fakat dükkanın ki bitmemiş .

Burada tamlayan olan ‘’ dükkan ‘’ kelimesine eklenen ( ki ) eki , badana işlemini anlatır …





****** Yapılarına göre zamirler ………..


1- Basit yapılı zamirler :


Şahıs , işaret , bazı soru zamirleri , basit yapılı zamirlerdir …….

Örnek :

Şahıs zamirleri : ben i sen , o , biz , siz , onlar

İşaret zamirleri : bu , şu , o , bunlar , şunlar , onlar

Soru zamirleri : ne , kim gibi …..



2- Bileşik yapılı zamirler :

Belgisiz zamirlerin bir kısmı , bileşik yapılı zamirlerdir .


Örnek :

Hiç + biri

Bir + kaçı

Öte +beri

Bir + çoğu gibi ………



3- Türemiş yapılı zamirler :

Genelde zamirlerin türemiş biçimi yoktur ..

Bir ( sıfat ) ______ Biri , birisi ( zamir )

Çok ( sıfat ) _____ çoğu ( zamir )

Başka ( sıfat ) _____ başkası ( zamir )

Hep ( sıfat ) _____ hepsi ( zamir )

Hangi ( sıfat ) _____ hangisi ( zamir )

Kaç ( sıfat ) _____ kaçı ( zamir )




C- Ek halindeki zamirler :


Bu zamirler İLGİ ve İYELİK zamirleridir .


Örnek :

Ki _________ ilgi zamiri

İm , in , i , imiz , iniz , leri _________ iyelik zamirleri ….






***** Zamirlerin çözümlenmesi :


___ Bir zamirin çeşidi , yapısı , durumu yönünden özelliklerinin belirtilmesidir …..


Örnek :

Bizi : şahıs zamiri , 1. çoğul , i hali , basit yapılı gibi ……..

Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #11 : 26 Ekim 2006, 17:50:49 Prş »




Konu başlığımız : F İ İ L L E R …….




Bir iş ,

Bir hareket ,

Bir oluş bildiren kelimelere Fiil denilir …..




** Fiilin içinde :

1- Eylem kavramı
2- Zaman kavramı
3- Kişi kavramı vardır …..


Örnek :


Güneş doğar .

Doğar : fiil.

Doğar:

1- doğmak eylemi
2- her zaman
3- o gibi ………..




Ne oldu ?

Ne yaptı ?

Soruları Fiil’i gösterir ….






1- Fiil’de eylem :

____ Dilimizdeki ( mek ) ( mak ) ekleri mastar ekleridir …..

____ Fiil’in mastar eki almış haline fiil’in adı denilir …..


Örnek :

Uyu + mak _____ mastardır ….. / buna fiilin adı denir .


*** Mastar halindeki fiilde zaman ve kişi kavramı yoktur …..


____ Bir fiilde mastar eki atılırsa geriye kalan yalın kısıma fiil,in tabanı denilir .


*** Fiil tabanı , fiilin temel kısmıdır / işi , hareketi ve oluşu gösteren kısımdır …..


Örnek :


Gezmek .

Mastardır = Fiilin adıdır .

mek eki atılırsa , geriye gez kalır . Bu fiilin tabanıdır …….




___________ Bir fiil 3 bölümden meydana gelir ……..


1 inci bölüm : FİİL TABANI dır …. İşi gösterir .

2 inci bölüm : FİİL’in ZAMANI dır…. Zamanı gösterir. ( tabana eklenmiştir )

3üncü bölüm : FİİL’in KİŞİSİ dir …. Kişiyi gösterir . ( zaman ekinden sonra

eklenmiştir )


örnek :


K o ş + t u + n u z ….

Koş : fiil tabanı

tu : zaman eki

nuz : kişi eki




2- Fiil de zaman :

____ Her iş , hareket , oluş bir zaman birimi içersinde meydana gelir ……..


Tanım : Eylemin ,

Yapıldığını

Yapılacağinı

Yapılmakta olduğunu bildiren süreye FİİL’in ZAMANI denir …..



**** Üç / 3 ANA ZAMAN vardır ……

Bütün eylemler bu 3 ana zamanın içinde meydana gelir …..


1- Geçmiş zaman
2- Şimdiki zaman
3- Gelecek zaman


*** Bu 3 zamanı içine alan ve eylemin her zaman diliminde yapılmakta olduğunu

bildiren zamana G E N İ Ş Z A M A N denir …..


örnek :


1- O k u r u m .

• her zaman okurum
• dünde okurdum
• bu günde okuyorum
• yarında okurum .


2- Y a z a r ı m .
3- O y n a r ı m . gibi …..


1 - G E Ç M İ Ş Z A M A N :


_____ Fiilin gösterdiği eylemin / işin , hareketin veya oluşun anlatıldığı andan önce

yapılmış olduğunu bildirir …

( Şimdiki zamandan önce yaşanmış zaman dilimidir . )


Örnek1 :


O k u m u ş .

Begüm kitabını okumuş .

Okuma eylemi bitmiş …..


Örnek 2 :

Y a z d ı ….

Babam bu notları yazdı .

Yazma işlemi bitmiş .







2 – Ş İ M D İ K İ Z A M A N :


_____ Eylemin , içinde bulunduğumuz zamanda başladığını ve sürdüğünü ( devam

ediyor ) bidiren zamandır ……


( Eylem ve anlatımın birlikte olduğunu belirten zamandır . )


Örnek :

Ç a l ı ş ı y o r u m .

• Şu anda çalışıyorum .
• Hala devam ediyorum anlamında )


G e z i y o r u m .

O k u y o r u m .

Y a z ı y o r u m …. Gibi …..





3 - G E L E C E K Z A M A N :

_____ Eylemin , anlatımdan sonra yapılacağını bildiren zamandır ..


( Eylem ( iş , hareket , oluş ) gelecekte yapılacaktır . )


Örnek :

A r a y a c a k .

O k u y a c a k .

Y a z a c a k .

• Sonra , gelecekte yapılacak ……






Bu zamanları örneklerle bir arada görelim m i ! !


OKUMAK : o k u + m u ş __ o k u + y o r __ o k u + y a c a k __ o k u + r .

YAZMAK : y a z + m ı ş __ y a z + ı y o r __ y a z + a c a k __ y a z + a r .

BAKMAK : b a k + m ı ş __ b a k + ı y o r __ b a k + a c a k __ b a k + a r …


Fiilin adı : geçmiş zaman __ şimdiki zaman __ gelecek zaman __ geniş zaman ……


gibi şema yapılabilir …….



3 – Fiilde kişi :


___ Her eylem / iş , hareket , oluş mutlaka bir kişi tarafından yapılır .

___ Kişi mutlaka insan olacak diye düşünülmez .

___ Fiilin kişisi :

İnsan
Hayvan
Bitki
Canlı _ Cansız
Kavram ….. olabilir ……

___ Fiilde 3 kişi vardır .

Bu kişiler tekil veya çoğul olabilirler .



1 inci tekil kişi BEN .
2 inci tekil kişi SEN .
3 üncü tekil kişi O .

1 inci çoğul kişi BİZ .
2 inci çoğul kişi SİZ .
3 üncü çoğul kişi ONLAR .


Örnek :

Kitabı okudum .

Soru : Kim okudu ?

Cevap : BEN dir .

Öyleyse fiilin kişisi 1 inci tekil kişidir .


Kolaylıkla anlaşıldı değil mi !

Kullandığımız cümleler ile örnekleme yapalım ki , anladığımızı görelim
Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #12 : 26 Ekim 2006, 17:52:02 Prş »




* * * * F İ İ L K İ P L E R İ ( fiil çekim ekleri ) …….


______ Fiilde eylemin ( iş , hareket ve oluşun ) hangi zaman dilimi içersinde yapıldığını ,

yapılmakta olduğunu ve yapılacağını gösteren bölüm / eklerdir ……..


______ Kip ; fiilin tabanından sonra getirilen ektir ……

Örnek :

B e k l e m i ş ____ B e k l e + m i ş .

Bekle : fiil tabanı

miş : kip / çekim eki .






• * * * K İ P L E R / çekim ekleri :


1 - Haber / bildirme kipleri

2 - Dilek kipleri


1- Haber kipleri :


____ Bir eylemin yapıldığını , yapılmakta olduğunu , yapılacağını haber veren kiplerdir .


A- Di ‘li geçmiş zaman haber kipi :

____ Eylem , geçmiş zamanda yapılmıştır .

____ Eylem bitmiştir . ( di .)

Örnek :

Ver + di .

Oku + du .

Yaz + dı . ( Söyleyen eylemi görmüştür . )



B - Miş ‘ li geçmiş zaman haber kipi :


____ Eylem geçmiş zamanda yapılmıştır .

____ Eylemi anlatan olayı görmemiştir .

____ Duyduğunu anlatıyordur .

____ ( miş )


Örnek :

Ver + miş

Oku + muş

Yaz + mış


Burçin , dedekorkut masallarını okumuş . gibi .




C – Şimdiki zaman haber kipi :

____ Eylem , şu anda yapılmaktadır .

____ Eylemi anlatan olayı görüp takip ediyor.

____ Gördüğünü anlatıyor .

____ ( y o r )


Örnek :

Ver + i + yor .

Oku + u + yor

Yaz + ı + yor .




D – Gelecek zaman haber kipi :


____ Eylem henüz yapılmamıştır .

____ Eylem ileride yapılacaktır .

____ ( ecek ) ( acak )


Örnek :

Ver + ecek

Oku + y + acak

Yaz + acak






E – Geniş zaman haber kipi :


____ Eylem , her zaman yapılıyordur .

____ Yani eylem geçmişte de , şu anda da , gelecekte de yapılır ..

____ ( R )


Örnek :

Ver _ i + r .

Oku + r .

Yaz _ a + r .



2 – Dilek kipleri :


____ Eyleme dilek anlamı katan ( genellikle gelecek zamana yönelik ) eklerdir .



A – Dilek şart kipi :

____ Dilek anlatır .

____ ( se ) ( sa )

Örnek :

Ver + se .

Oku + sa

Yaz + sa



Örnek cümle :

Begüm ablası Burçin gibi hatıralarını yazsa .

( Bu cümlede Begüm’ün yazması dileğinde bulunuluyor ……)

__________________________________________________________________________


B- İstek kipleri :


____ İstek anlatır .

____ ( e ) ( a ) gibi …..


Örnek :

Ver + e

Oku _ y + a

Yaz + a


Örnek cümle :


Bu sene yaza erken gireceğiz ….

( istek anlatıyor . )

___________________________________________________________________________



C- Gereklilik kipi :

____ Eylemin yapılması gerektiğini anlatır .

____ ( meli ) ( malı )


Örnek :


Ver + meli

Oku + malı

Yaz + malı


Örnek cümle :

İlhancan kitaplarını Nail’e vermeli ..

( vermesi gerekiyor anlamında .)


___________________________________________________________________________


D – E mir kipi :


____ Eylemin yapılmasını emreden kiptir ….

____ Bu kipte 1 inci tekil ve 1 inci çoğul şahıs yoktur .


Örnek :


Ver

Oku

Yaz gibi ……..
Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #13 : 26 Ekim 2006, 17:53:10 Prş »




F İ İ L Ç E K İ M İ


____ Bir fiilin belli bir zamanda şahıslara göre sıralanmasına fiil çekimi denilir …


____ Fiil çekimleri , fiil kök ve tabanına ulanır / eklenir …



Örnek :


Oku __ dum. ( Ben ) ___ 1 inci tekil şahıs / kişi
Oku __ dun. ( Sen ) ___ 2 inci tekil şahıs
Oku __ du. ( o ) ___ 3 üncü tekil şahıs
Oku __ duk. ( Biz ) ___ 1inci çoğul şahıs.
Oku __ dunuz. ( Siz ) ___ 2 inci çoğul şahıs.
Oku __ dular. ( Onlar)___ 3 üncü çoğul şahıs.


____ Fiil tabanını , belli bir kip / zaman eki ile 1 inci tekil şahıstan 3 üncü çoğul şahısa kadar sıralamaya fiil çekimi denilir .

Örnek:

Verdim
Verdin
Verdi
Verdik
Verdiniz
Verdiler


Yazdım
Yazdın
Yazdı
Yazdık
Yazdınız
Yazdılar gibi ………




* * Fiillerde olumluluk ve olumsuzluk …..


____ Olumlu fiiller:


Eylemin ( iş , hareket , oluşun ) yapıldığını / yapılmakta olduğunu , yapılacağını bildiren fiilerdir.

____ Olumsuz fiiller:

Eylemin yapılmadığını / yapılmakta olmadığını , yapılamayacağını gösteren fiillerdir .

____ Olumsuzluk ekleri ___ ( me ) ( ma ) dır …..



Örnek:


Verdim ( olumlu fiil ) ________ Ver + me + dim . ( olumsuz fiil )
Okudum ( olumlu fiil )________ Oku + ma + dım . ( olumsuz fiil ) gibi .





* * Fiillerde soru :____ Bir eylemin yapılıp yapılmadığını öğrenmek için kullanılan fiillere

soru fiilleri denilir.
____ Bir fiili , soru biçimine getirmek için çekimli halinin sonuna ( mı , mi , mu ) getirilir.
____ Fiile , bu ek bitişik değil ayrı yazılır .
____ Şahıs eki ise , ( mi ) ye bitişik yazılır .


Örnek :
Okuyor mu ?
Okuyor musun ?




* * Fiillerin yapılarına göre sınıflanması :

1- Basit fiiller
2- Türemiş fiiller
3- Bileşik fiiller diye üç yapıdadırlar .

1- Basit fiiller:
___ Kök durumundaki fiillere denir.
( Kök: Fiilin bölünemeyen en küçük parçasıdır.)
Örnek:
Ver
Oku
Yaz


2- Türemiş fiiller:
___ Yapım eki alarak , yenianlam elde edilen fiillerdir .

A- Fiilden fiil türetmek:
a- görmek (gözle bakmak) ___ gör + üş + mek ( gidip gelmek anlamında )
b- yazmak ( yazı yazmak ) ___ yaz + ış + mak ( karşılıklı yazı yazmak )
c- atmak ( fırlatmak ) ___ at + lat + mak ( bir şeyin üzerinden geçirmek )



B- İsimden veya isim soylu kelimelerden fiil üretmek :

a- hasta ( isim ) ___ hasta + lan + mak ( fiil )
b- iyi (isim ) ___ iyi + leş + mek ( fiil )
c- baş ( isim) ___ ba + şar + mak ( fiil ) gibi .



3- Bileşik fiiller :

_____ Birden fazla kelimenin tek anlam verecek biçimde oluşturdukları fiillere denir.


a- Anlamca kaynaşıp DEYİMLEŞMİŞ bileşik fiiller:

Örnek:
Yol vermek ( geçmesine izin vermek anlamında )
Kol gezmek ( dikkatli dolaşmak )

b- İsim soylu kelimelerin ‘’ etmek ‘’ ‘’ olmak ‘’ yardımcı fiilleri ile birlikte
kullanılmasıyla oluşan bileşik fiiller :

1- İsim soylu kelimede bir ses değişimi olmazsa yardımcı fiil kelimeden ayrı yazılır.

Örnek:
Devam etmek
Söz etmek ayrı yazılır.

2- İsim soylu kelimede ses düşmesi olursa , yardımcı fiil bitişik yazılır .

Örnek:
Seyir ( isim soylu kelime ) _____ seyir etmek ( OLMAZ ) / SEYRETMEK . olur.
Sabır ( ‘’ ‘’ ‘’ ) _____ sabır etmek ( OLMAZ ) / SABRETMEK . olur .


3- İsim soylu kelimenin son sessiz harfi tekrar ediliyorsa , yardımcı fiil bitişik yazılır

Örnek:
Af __ af etmek ( OLMAZ ) / AFFETMEK
His __ his etmek (OLMAZ) / HİSSETMEK .
Zan __ zan etmek ( OLMAZ ) / ZANNETMEK …. Gibi ..



c- Kurallı bileşik fiiller:

___İki fiilin birleşmesiyle ve bitişik yazılmasıyla oluşan fiillerdir .

1- yeterlilik bileşik fiili
2- tezlik bileşik fiili
3- süreklik bileşik fiili
4- yaklaşma bileşik fiili

diye dört bölüme ayrılır .




1-Yeterlilik bileşik fiili :

____ Bir fiilin , ‘’ Bilmek ‘’ fiili ile oluşturduğu fiillerdir ….


Kalıp fiil + bilmek = Yeterlilik bileşik fiili ..

( a ve e ) yapıştırıcı harfleri kullanılır …..

Örnek :

Gez + e ( yapıştırıcı harf ) + bilmek . = Gezebilmek ( yeterlilik fiili ) .

Koş + a ( ‘’ ) + bilmek = Koşabilmek ( ‘’ ) gibi ….


** Bu fiilin olumsuz hali 2 yolla yapılır .

1 inci yolumuz :

_____ Bilmek fiilinden önce ( ma , me ) ekleri kullanılarak .

Örnek :

Gez + e + me + mek

Koş + a + ma + mak .


2 inci yolumuz :

_____ Yapıştırıcı harf kalkar ve ( ma , me ) olumsuzluk ekleri birinci fiile eklenir .

İkinci fiil olan ‘’ Bilmek ‘’ kullanılır .

Örnek :

Gez + me + ye + bilmek .

Koş + ma + ya + bilmek …



1- Tezlik bileşik fiili :

_____ Bir fiilin , ‘’ Vermek ‘’ fiili ile oluşturduğu bileşik fiildir .

** Çabukluk anlamı taşır..

** 2 fiilin arasına ( i , ı , ü , u ) yapıştırıcı harflerinden uygun olanı gelir .

Örnek :

Gez + i + vermek .

Gör + ü + vermek .

Bak + ı + vermek .

Duy + u + vermek .. gibi .


** Olumsuz hali 2 yolla yapılır .

1 inci yolumuz :

____ ( ma , me ) olumsuzluk eki , birinci fiile eklenerek yapılır .

Gez + me + yi + vermek .

Bak + ma + yı + vermek …


2 inci yolumuz ise :

____ ( me ) olumsuzluk eki , ikinci fiile eklenerek yapılır .

Gez + i + ver + me + mek .

Bak + ı + ver + me + mek ..




2- Süreklik bileşik fiili :

_____ Bazı fiillerin ‘’ Kalmak ‘’ , ‘’ Gelmek ‘’ , Durmak ‘’ fiillerinden biriyle

oluşturdukları bileşik fiillerdir ..

** Bu fiilin anlamında devam ederlik / süreklik vardır ..

** 2 fiil arasına ( a , e ) yapıştırıcı harfi girer .


Örnek:

Bak + a + kalmak .

Düş + e + kalmak .

Yap + a + gelmek .

Koş + a + durmak ..




** Olumsuz hali , 2 inci fiile ( ma , me ) olumsuzluk eki getirilerek yapılır .

Bak + a + kal + ma + mak.

Yap + a + gel + me + mek …



3- Yaklaşma bileşik fiili :

_____ B azı fiillerin ‘’ Yazmak ‘’ fiili ile birlikte oluşturdukları bileşik fiillerdir .

** Anlamında , hemen hemen / yaklaşmak vardır ..

Örnek:

Düşmek + yazmak = Düş + e + yazmak .

Boğulmak + yazmak = Boğul + a + yazmak …. Gibi


** Olumsuz hali yoktur .






F İ İ L İ N Ç Ö Z Ü M L E N M E S İ

______Bir fiilin ;

Zaman
Kip
Kişi
Anlam
Yapı bakımından bütün özelliklerinin belirtilmesine denir .


Örnek1:

Duymadınız .

Di ‘li geçmiş zaman
Haber kipi
2 inci çoğul kişi
Olumlu
Basit yapılı gibi …..



Örnek 2:


Gel + me + y + ecek + mi + siniz ?


Gel : fiil tabanı
me : olumsuzluk eki
y : kaynaştırma harfi
ecek : gelecek zaman haber kipi
siniz : 2 inci çoğul kişi eki



Örnek 3 :

Koş + u + ver + di + m .


Koş : fiil tabanı

U : yapıştırıcı harf

Ver : fiil tabanı

Di : di’ li geçmiş zaman haber kipi

M : 1 inci tekil şahıs eki gibi …….

Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #14 : 26 Ekim 2006, 17:54:10 Prş »





F İ İ L İ M S İ / E Y L E M S İ


_______ Fiiller gibi çekilemeyen ancak yan cümlecikler kurulabilen , hem eylem anlamı

içeren hemde isim , sıfat , bağlaç gibi sözcüklerin görev özelliklerini taşıyan çift görevli

kelimelere fiilimsi / eylemsi denir .



** Fiil kök ve gövdesinden türerler.

** Hem fiil hemde isim soylu kelimelerin ( isim , sıfat , bağlaç , zarf ) özelliğini gösterirler.

** Tıpkı fiiller gibi bir iş , bir oluş , bir hareket gösterirler.

** Fiilimsilerde , işin yapıldığı zaman ve işi yapan kişi yoktur .

** Kurallı cümlelerin sonunda bulunmazlar .

** Fiil gibi çekimlenemezler.

** Yan cümlecikler kurarlar .


Örnek 1 :

* Çiziyorum . ( fiildir)

Çiz + iyor + um .

Çiz : fiil tabanıdır . iş bellidir.

iyor : şimdiki zaman . zaman bellidir.

um : 1 inci tekil şahıs eki . kişi bellidir .



* Çizince . ( fiilimsidir . )


Çiz : fiil tabanıdır .

ince : zaman ve kişi belli değildir ,

ne zaman ?

kim ?




örnek2 :

* Koştun . ( fiildir .)

Koş + tu + n .

Koş : fiil tabanı. Eylem belli .

tu : di’li geçmiş zaman . zaman belli .

n : 2 inci tekil şahıs . kişi belli .



* Koşarak ( fiilimsidir .)

Koş + arak .

Koş : fiil tabanı.

arak : zaman ve kişi belli değil .

Ne zaman ?
kim ?





**** Fiilimsi çeşitleri :



1-İsim – fiiller ( mastarlar )

2- Sıfat – fiiller ( ortaçlar )

3- Bağ - fiiller ( ulaçlar )



Şimdi bunları birlikte inceleyelim .


1- İsim – fiiller : Mastarlar . ( me , mek , iş )

Örnek :

Anlayış ___ isim fiildir .

Anla + mak fiil köküne iş eki olarak ( yış ) alarak isim görevini alır .



Örnek .

Uyuma .

Direnmek .



2- Sıfat – fiiller : Ortaçlar . ( en , r , mez , ecek , miş , dik , diği )

Örnek :

Seven insan

Akmaz çeşme

Tanıdık yüz gibi ……


3- Bağ – fiiller : Ulaçlar . ( ip , erek , ken , meksizin , meden , ince , diği için )


Örnek :

Gidip

Bakarak

Okuyunca

Bulurken … gibi …..
Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #15 : 26 Ekim 2006, 17:55:05 Prş »




E D A T




_______ Kendi başlarına anlamları olmayan , cümlede kelimeler arasında çeşitli anlam ilgisi

kuran ( benzerlik , ilgi , yön , araç , sebep , süre , eşitlik gibi ) kelimelere EDAT denir .


örnekler :


• Senin gibi , kedi gibi
• Onun kadar , Çınar gibi . ( bu ikisi benzerlik ilgisi )

• Uyumak için.
• Anlatmak için.
• Çalıştığından dolayı ( bu 3 ü sebep – amaç ilgisi )

• Otobüs ile
• Arabayla
• Arkadaşımla ( bu 3 ü vasıta / birliktelik ilgisi )



Cümlede örnekler :

* Pehlivan gibi adamsın
* Akşamdan beri yatıyor.
* Taş ile vurdu .
* Sen benim öğretmenim kadar iyi konuşamazsın .
* Yarın senin için geleceğim . gibi….
Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #16 : 26 Ekim 2006, 17:56:11 Prş »




B A Ğ L A Ç



_______ Eş görevli kelimeleri yada anlamca birbiriyle ilgili cünlelerin arasına girerek onları

bağlayan kelimelere BAĞLAÇ adı verilir .


** Bağlaçların , kendi başlarına anlamları yoktur .


Örnekler :

• Eş görevli kelimelerin arasına girer .

1- Burçin ( özne ) ile Hakan ( özne ) tiyatroya gidecekler .

2- Çantayı ( tümleç ) yada torbayı ( tümleç ) sen taşımalısın .

3- Hemen geliyor ( yüklem ) ve gidiyorsun ( yüklem ) .




• Cümleler arasına girer .

1- Arkadaşını aramadın ( 1. cümle ) ama o , seni aradı .( 2. cümle )

2- Çocuklar geldiler (1.cümle ) fakat oturmadan gittiler . (2.cümle )


*** Bazı bağlaçlar , cümle başında kullanırlar .


Örnek:

Sınıfımı geçeceğim . Çünkü çok çalıştım .



• YAPILARINA GÖRE BAĞLAÇLAR



1- Basit yapılı bağlaçlar :_____ Yapım eki almamış , kök durumunda ki bağlaçlar .


Fakat
Ama
Meğer
Şayet
İle
De
Ve


2- Bileşik yapılı bağlaçlar :


_____ İki veya daha çok kelimenin birleşmesinden oluşan bağlaçlardır .


Ve + yahut
Ve + ya
Ney + se
Kim + bilir
Bundan dolayı
Öyle ki
Hiç olmazsa
Nede olsa
Madem ki . gibi .


Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #17 : 26 Ekim 2006, 17:57:06 Prş »




Konu başlığımız : Ü N L E M


Korkma
Sevinme
Şaşma
Üzülme
Heyecanlanma
Çağrılma
Yalvarma gibi duygularımızı anlatmaya yarayan kelimelere ünlem denir …..


Örnek :

Eyvah !
Çok güzel !
Yaşa !
İmdat !
Oh ! gibi …….




1- Doğrudan ünlem olarak kullanılan kelimeler :


Aaa !
Oh !
Yahu !
Hey !
Ay !
Ya !
Vay !
Yazık !
Vah ! gibi ……


2- Yansımalardan oluşan bazı kelimeler :

Mırnav !
Cik cik !
Güm !
Tangur !
Küt küt !
Gıd gıdak !
Tak tak !
Şır şır !
Hor hor ! gibi …..


3- Sırasında her türlü kelime ünlem olabilir :

Doktor bey !
Yavrucuğum !
Allah aşkına !
Ne güzel !
Çabuk !
Yürü !
Selma !
İlhancan ! gibi ……



4- Bir cümlede ünlem varsa , o cümle ünlem cümlesidir .

Ve sonuna ( ! ) ünlem işareti konur :

Örnek :


Ah ( ünlem ) seni bir daha görebilseydim !
Hakan ! nereye gidiyorsun ? gibi …..






***** YAPILARINA GÖRE ÜNLEMLER :

1- Basit yapılı ünlemler :

______ Kök yada hece durumundaki ünlemlerdir .

Örnek :

a !
ay !
hop !
vay !
oh ! gibi …….

2- Bileşik yapılı ünlemler :


A- İkileme biçiminde olanlar :

Oh oh !

Vay vay !
Tıs tıs !

Şar şar !

Kuçu kuçu !

Pisi pisi ! gibi ……


B- Birden fazla kelimenin birlikte kullanılması ile oluşanlar :

Sakın ha !

Paldır küldür ! gibi ……


Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #18 : 26 Ekim 2006, 17:58:35 Prş »




Z A R F
( Belirtgeç )



______ Cümlede fiil , sıfat veya başka bir zarftan önce gelerek , onların

Anlamlarını açıklayan

Güçlendiren

Belirleyen

Kısıtlayan ve

Değiştiren kelimelere zarf denir ………



Örnekler :

1- Hemen ( zarf ) gidebiliriz ( fiil ) . _____ fiilden önce .
2- Az ( zarf ) konuşuyorsun ( fiil ) . _____ fiilden önce .
3- Fazla ( zarf ) iri ( sıfat ) . _____ sıfattan önce .
4- Biraz ( zarf ) yorgun ( sıfat ) _____ sıfattan önce .
5- Sabahleyin ( zarf ) erken ( zarf ). _____ zarftan önce .
6- Azıcık ( zarf ) hızlı ( zarf ) . _____ zarftan önce .




1- İsim , fiilin zamanını etkilediğinde ZARF olur .

Örnek :

Akşam uyuyacağım .
Bu gece gidiyorum .

Cümlelerinde fiilin yaptığı eylemin ne zaman olduğunu etkileyen kelimeler ( akşam ve bu gece kelimeleridir . ) ZARF olurlar .


2- Sıfatlar , fiilden önce kullanılıyor ve fiilin anlamını etkiliyorsa ZARF olur .

Örnek :

İhtiyar kadın doğru söyledi .
Söyleyen şeyin anlamını olumlu olarak etkileyen kelime( sıfat ) DOĞRU , zarf olur .

Kardeşim az çalışıyor .
Çalışma eyleminin ( az ) olduğu anlamı var .


3- Yansımalardan kurulan ikilemeler de ZARF olur .


Örnek :

Şakır şakır parlıyor .

Fokur fokur kaynıyor …


( şakır şakır , fokur fokur ) zarftırlar …..




**** ZARFLAR ANLAMLARINA GÖRE ………



Hal / durum
zarfları

Zaman
zarfları

Yer / yön
zarfları

Nicelik
zarfları

Soru
zarfları


* HAL / DURUM ZARFLARI :


Fiile nasıl sorulur.

* Eylemin nasıl oluş-
tuğunu , nasıl yapıldı
ğını belirtir…..

örnek1 :

Hızlı koştu .
Nasıl koştu ?
Hızlı ( hal zarfı )

Örnek 2:
Doğru söyledi .
Nasıl söyledi ?
Doğru ( hal zarfı )


** ZAMAN ZARFLARI :

Ne zaman sorulur.

* Fiilin anlamını
zaman bakımın-
dan tamamlar.

Örnek :

Seni az sonra ararım ..

Ne zaman arasın?
Az sonra ..

Örnekler :
Akşamleyin
Ansızın
Daima
Günlerce
Henüz
Önceleri
Geç
Bu gün

*** NİCELİK ZARFLARI :

Nerede , nereye
Nereden sorulur.

* fiilin anlamını
yer ve yön bakı-
mından tamamlar

örnek :

geriye dön .
sağa gidiniz.
Yana dönünüz.
Sola bakınız.
İleri gittiler.
İçeri giriniz.
Üstte oturdular.
Altta kaldılar.


**** SORU ZARFLARI :

Ne kadar sorulur.

* Fiilin,sıfatın,
zarfın ölçüsünü gösterir.

Azlık
Çokluk
Sayı
Derece özellikleri.

Örnek:

Daha güzel kaz.
Epeyce yoruldun.
Begüm , Burçin
kadar çalıştı .

Nasıl , niçin sorulur.
* Fiili veya fiilimsi leri soru yoluyla belirler.

Örnek :

Burasını nasıl buldu-
nuz ?

Araç niçin geçikti.

İdris ne kadar yoruldun ?

gibi …..


Not :

Zarflar , cümlede tümleç görevini yüklenirler .

Ve zarf tümleçi olarak isimlendirilirler .


Örnek1 :

Yazın ( zarf tümleci ) köyde , kışın ( zarf tümleci ) kasabada oturuyoruz .

Bu cümledeki fiile ‘’ ne zaman ‘’ sorulur ?
Cevap : yazın ve kışın kelimeleridir .
Bu iki kelime de zaman zarfıdır .
Örnek 2 :

Çocuk birdenbire ( zarf tümleci ) içeriye ( zarf tümleci ) daldı .

Bu cümlenin fiiline ne zaman / nereye sorulursa ?
Ne zaman ? ____ Birdenbire . cevabı alınır .

Nereye ? ____ İçeriye . cevabı alınır .






**** YAPILARINA GÖRE ZARFLAR ……..



1- Basit yapılı zarflar :

____ Yapım eki almamış , kök halindeki zarflardır .

Örnek :

Pek
Dün
Az
Daha
Hep
Çok
Yarın gibi …

2- Türemiş yapılı zarflar :

_____ Yapım eki alarak yeni anlamdaki zarflardır .

Örnek :

leyin ____ Akşam + leyin

lerce ____ Gün + lerce

ın , in ____ Yaz + ın

ce ____ Gizli + ce




3- Bileşik yapılı zarflar :

_____ İki veya daha çok kelimenin birleşmesinden meydana gelen zarflardır ….

Bitişik yazılanlar :
Biraz
Bugün
Ergeç


Ayrı yazılanlar :
İkide bir
Pek çok
Ara sıra
Şöyle böyle
Hemen hemen
Her vakit gibi …



Örnek :


Bugün çalıştım .

Ara sıra çalışırım . gibi …….



sevgimle kalasınız .....
Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #19 : 26 Ekim 2006, 18:05:36 Prş »




Dilimizi doğru ve güzel kullanmak için .......

Türkçe ‘mizin

Y A Z I M K U R A L L A R I

İnsanoğlunun yazıyı bulması ile sözlü anlatım yazıya aktarılmaya başlamıştır .

Ve her toplum kendisine has bir yazım sistemi / alfabe kullanmıştır ..

Tabii ki birbirlerinden etkilenmeler de olmuştur ve doğaldır .

Yazım sistemlerinin / alfabenin yaygın olarak kullanılması ile sözcüklerin , konuşmaların

hangi kurallara göre yazılacağı ve hangi noktalama işaretleri kullanılacağı öne çıkmıştır.

Ve yazım ;

• bir dili belli kurallara göre yazma

• dildeki sözcükleri yazıda gösterme anlamındadır …..


Yazım kurallarını bir bir inceleyelim ……

*** SES UYUMU :

Türkçe ‘ nin en önemli özelliği ses uyumundadır .

Kural : Ünlü uyumu :

Bir sözcüğün ilk hecesinde kalın ünlü varsa , diğer hecelerinde de kalın bir ünlü vardır

Bir sözcüğün ilk hecesinde ince ünlü varsa , diğer hecelerinde de ince bir ünlü vardır .

Kural :

Sözcükte ki ilk hecede ki ünlü düzse , sonraki hecelerde de ünlüler düz dür.

Sözcükte ki ilk hecede ki ünlü yuvarlaksa , sonraki hecelerde de ünlüler yuvarlak tır .

Kural :


Türkçe’de ikinci ve sonraki hecelerde yuvarlak geniş ünlüler ( o , ö ) bulunmaz .

( Bu ünlüleri taşıyan sözcüklerin yabancı kökenli olduğu anlaşılır .

Balkon , doktor , kondüktör , nankör gibi ….

Kural :

Türkçe sözcüklerin sonunda ( b , c , d , g ) gibi yumuşak ünsüzler bulunmaz .

Bunların yerlerine ( ç , f , h , k , p , s , ş , t ) sert ünsüzleri kullanılır .

Kab ( olmaz ) __ Kap
Derd ( olmaz ) __ Dert
Metod ( olmaz ) __ Metot
Dag (olmaz ) __ Dağ
Tad ( olmaz ) __ Tat gibi …..


Kural :


Gerek Türkçe , gerek yabancı kökenli bu tür sözcükler ünlü ile başlıyan bir ek aldığında sert ünlüler

yumuşar .

Ağaç / ağacı
Kitap / kitabı gibi …..
Bir kaç örnek bu kuralın dışındadır . Yumuşamazlar .
At / atı
Ak / akı
Kaç / kaça

Hürriyet / hürriyeti gibi ……

Kural : Ünsüz uyumu :

Türkçe ‘de ünsüz uyumu da vardır .

Sonunda ( ç,f,h,k,p,s,ş,t ) ünsüzlerinden biri olan sözcüğe , yumuşak ünsüzlerden bir ile başlayan

ek getirildiğinde , sözcük ile ek arasında ünsüz uyumu görülür .

Gelmiş + dir ( olmaz ) / Gelmiştir .

Seç + gin ( olmaz ) / Seçkin

Kat + gı ( olmaz ) / Katkı gibi ….
Logged

siyah inci
Forum Kurdu
*


Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : ist
Cinsiyet: Bayan
Mesaj Sayısı: 627
Üye No : 5371

Ruh Hali:




« Yanıtla #20 : 26 Ekim 2006, 18:06:44 Prş »


paylaşım için saol da kafama takılan konu biraz fazla uzun değil mi Kiss
Logged

Sen o bildiğim bütün aşk bahçelerinin en nadide çiçeğisin
Ta ilk bakışta vurdum mühürü kalbime
Sen ezelden vazgeçilmezimsin


Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #21 : 26 Ekim 2006, 18:09:28 Prş »



BAZI KELİME VE EKLERİN YAZILIŞI*****


Bağlaç Olan da, de’nin Yazılışı :


Bağlaç olan da, de ayrı yazılır.


Kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak ünlü uyumlarına uyar:


Örnek:

Kızı da geldi gelini de.
Durumu oğluna da bildirdi.
Sen de mi kardeşim?
Arkadaşın da gelecek mi ?
Güç de olsa.
Konuşur da konuşur.
Bugün de yağmur yağacak .


UYARI : Ayrı yazılan da, de hiçbir zaman ta, te biçiminde yazılmaz.

UYARI : Ya sözüyle birlikte kullanılan da mutlaka ayrı yazılır: ya da.


UYARI : Da, de bağlacını kendisinden önceki kelimeden kesme ile ayırmak yanlıştır:

Örnek:

Ayşe de geldi (Ayşe'de geldi değil).


UYARI : Da, de bağlacının bulunma durumu eki olan -da, -de, -ta, -te ile hiçbir ilgisi yoktur.

Bulunma durumu eki getirildiği kelimeye bitişik yazılır:


devede (deve-de) kulak
, evde (ev-de) kalmak,
yolda (yol-da) kalmak,
ayakta (ayak-ta) durmak,
çantada (çanta-da) kek¬lik.
İkide (iki-de) bir aynı sözü söyleyip durma.
Yurtta sulh, cihanda sulh. (Mustafa Kemal Atatürk)


***** Bağlaç Olan ki’nin Yazılışı:____

ilgi anlamı ekidir .


Bağlaç olan ki ayrı yazılır:


Demek ki,
Kaldı ki,
Bilmem ki.
Hava o kadar yağışlı ki .
Türk dili, dillerin en zenginlerindendir; yeter ki bu dil, şuurla işlen¬sin.
(Mustafa Kemal Atatürk)
Olmaz ki!
Böyle de yatılmaz ki! (Orhan Veli Kanık)
Ruşen Eşref Ünaydın'ın "Diyorlar ki " adlı eseri ne güzeldir!
Geçmiş zaman olur ki hayali cihan değer.


***Ki bağlacı, birkaç örnekte kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır:



belki,
çünkü,
hâlbuki,
mademki,
meğerki,
oysaki,
sanki.

Bu örnekler¬den çünkü sözünde ek aynı zamanda küçük ünlü uyumuna uymuştur.

***Şüphe ve pekiştirme göreviyle kullanılan ki sözü de ayrı yazılır:

Babam geldi mi ki?

Başbakan konuşacak mı ki?


***** Bağlaç Olan ne ... ne ...’nin Yazılışı::

Ne Fransa’da ne de Almanya’da aradığını bulabilmişti.

Onlar ne arsız ne de yılışkan ve yırtık gülmelidirler; ne de somurtmalıdırlar. (Refik Halit Karay)

Ne ziraat ne ticaret için kâfi nüfus kaldı. (Falih Rıfkı Atay)


***** Soru Eki mı, mi, mu, mü’nün yazılışı :


Bu ek gelenekleşmiş olarak ayrı yazılır ve kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak

ünlü uyumla¬rına uyar:

Örnek:


Kaldı mı?
Sen de mi geldin?
Olur mu?
İnsanlık öldü mü?


***Soru ekinden sonra gelen ekler, bu eke bitişik olarak yazılır:

Örnek:


Verecek misin?
Okuyor muyuz?
Çocuk muyum?
Gelecek miydi?
Güler misin, ağlar mısın?



**Bu ek sorudan başka görevlerde kullanıldığında da ayrı yazılır:


Örnek :


Güzel mi güzel!

Yağmur yağdı mı dışarı çıkamayız.



UYARI: Vazgeçmek birleşik fiili, mi soru ekiyle birlikte kullanıldığında iki ayrı biçimde yazılabilir:

Örnek:

Vaz mı geçtin?

Vazgeçtin mi?


***** Fiil Çekimi ile İlgili Yazılışlar :

Gelecek zaman ekinin ünlüleri ile zaman ekinden önceki ünlü, söyleyişe bakılmaksızın bütün

şahıslarda a, e ile yazılır:



geleceğim,
gelmeyeceğim,
gelemeyeceğim,
geleceğiz,
gelmeyeceğiz,
gelemeyeceğiz,
gelmeyeceksin,
gelemeyeceksin;
alacağım,
almayacağım,
alamayacağım,
almayacaksın,
alamayacaksın;
başlayacağım.



*Teklik ve çokluk 1. kişi emir eklerinin ünlüsü ile ekten önceki ünlü, söyleyişe bakılmaksızın a, e ile

yazılır:


başlayayım,
gelmeyeyim
; başlayalım,
gelmeyelim.



**İstek ekinden önce gelen ünlü, söyleyişe bakılmaksızın a, e ile yazılır:


başlayasın,
başlaya,
başlayasınız
, başlayalar;
gelmeyesin,
gelmeye,
gelmeyesiniz
gelmeyeler.

Mastar Eklerinin Yazılışı :


-mak, -mek ile biten mastarlardan sonra -a, -e, -ı, -i eklerinden biri geldiğinde araya y ünsüzü girer:

kazanmak-a > kazanma-y-a
, aldanmak-ı > aldanma-y-ı,
sevmek-e > sevme-y-e
görmek-i > görme-y-i.


***** İken’in Yazılışı

İken ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir.


Bu durumda başındaki i ünlüsü düşer. Getirildiği kelimenin ünlüleri kalın da olsa, bu ekin ünlüsü ince

kalır:


okur-ken ( okur iken),
yazar-ken ( yazar iken),
çalışır-ken ( çalışır iken),
uyur-ken ( uyur iken),
başlar-ken (başlar iken),
durmuş-ken ( durmuş iken),
olgun-ken ( olgun iken),
durgun-ken ( durgun iken).


İken, ünlüyle biten kelimelere ek olarak getirildiğinde başındaki i ünlüsü düşer ve araya y ünsüzü

girer:


okulday-ken ( okulda iken),
yolday-ken (yolda iken).

***** İle’nin Ek Olarak Yazılışı :


İle ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir.


Kelimelere eklenerek yazıldığında ünlü uyumlarına uyar.

İle, ünsüzle biten kelimelere ek olarak getirildiğinde i ünlüsü düşer ve bitişik yazılır:



bulut-la (bulut ile)
, çiçek-le (çiçek ile),
kuş-la (kuş ile).



İle, ünlüyle biten kelimelere ek olarak getirildiğinde başındaki i ünlüsü düşer ve araya y ünsüzü


girer. Ek, ünlü uyumlarına uyar:

Örnek:


arkadaşı-y-la (arkadaşı ile)
, anası-y-la, (anası ile)
çevre-y-le (çevre ile)
, sürü-y-le (sürü ile)
yapı-y-la (yapı ile).
Acı ile / a c ı y l a olur .


** Ek Fiil Olan imek’in Yazılışı :


İmek fiili bugün daha çok ekleşmiş olarak kullanılmakta ve ünlü uyumlarına uymaktadır.


Ünlüyle biten kelimelere eklendiğinde i ünlüsü düşer. Bu durumda araya y ünsüzü girer:

ne-y-se (ne ise)

sonuncu-y-du (sonuncu idi)
yabancı-y-mış (yabancı imiş).



Ünsüzle biten kelimelere eklendiğinde de i ünlüsü düşer:
g
elir-se (gelir ise),

güzel-miş (güzel imiş),

yorgun-du (yorgun idi).





***** Pekiştirmeli Sıfatların Yazılışı :


Pekiştirmeli sıfatlar bitişik yazılır:


apaçık, apak,
büsbütün,
çepeçevre
, çırçıplak,
çırılçıplak,
dümdüz
düpedüz,
gömgök,
güpegündüz,
kapkara,
kupkuru,
paramparça,
sapasağlam,
sapsarı
sırsıklam,
sırıl¬sıklam,
sipsivri
yemyeşil.
Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #22 : 26 Ekim 2006, 18:10:14 Prş »




SAYILARIN YAZILIŞI



1. Sayılar metin içerisinde yazıyla yazılır:

bin yıldan beri,
dört kardeş,
haf¬tanın beşinci günü,
üç ayda bir, yüz soru,
iki hafta sonra,
üçüncü sınıf.
Yaş otuz beş, yolun yarısı eder. ( Cahit Sıtkı Tarancı )


**Buna karşılık saat, para tutarı, ölçü, istatistik verilere ilişkin sayılarda rakam kullanılır:


17.30'da,
11.00’de,
1.500.000 lira,
25 kilogram,
150 kilometre,
15 metre kumaş,
1.250.000 kişi,
% 25, % 50.



Saat ve dakikalar metin içinde yazıyla da yazılabilir:


saat dokuzu beş geçe,
saat yediye çeyrek kala
, saat sekizi on dakika üç saniye geçe
, mesela saat onda.



2. Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır:

iki yüz,

üç yüz altmış beş.



3. Para ile ilgili işlem ve senet, çek vb. ticarî belgelerde geçen sayılar bitişik yazılır:

650,35 (altıyüzelliYTL,otuzbeşYKr).

4. Notayı niteleyen sayılar ayrı yazılır:

on altılık.


5. Oyun adlarını niteleyen sayılar bitişik yazılır:

altmışaltı.


6. Romen rakamları ancak yüzyıllarda, hükümdar adlarında, tarihlerde ayların yazılışında, kitap ve

dergi ciltlerinde ve kitapların asıl bölümlerinden önceki sayfaların nu¬maralandırılmasında


kullanılabilir:


XX. yüzyıl,
III. Selim,
XIV. Louis,
II. Wilhelm,
V. Karl,
VIII. Edward,
1.XI.1928,
I. Cilt, XII. Cilt.



7. Beş ve beşten çok rakamlı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve araya

nokta konur:


326.197,
49.750.812,
28.434.250.310.500 .
8. Sayılarda kesirler virgül ile ayrılır:
15,2 (15 tam, onda 2)
5,26 (5 tam, yüzde 26).



9. Sıra sayıları yazıyla ve rakamla gösterilebilir. Rakamla gösteril¬mesi durumunda ya rakamdan

sonra bir nokta konur ya da rakamdan sonra kesme işareti konularak derece gösteren ek yazılır:

15., 56.
, XX.;
5'inci,
6'ncı.



UYARI : Sıra sayıları ekle gösterildiğinde rakamdan sonra sa¬dece kesme işareti ve ek yazılır;

ayrıca nokta konmaz:


8.'inci değil 8 ' inci,
2.'nci değil 2 ' nci.



10. Üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla belirtilir:

2'şer değil ikişer,
9'ar değil dokuzar,
100’er değil yüzer.
Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #23 : 26 Ekim 2006, 18:12:21 Prş »



***** BÜYÜK HARFLERİN KULLANILDIĞI YERLER


Büyük harflerin kullanıldığı yerler aşağıda sıralanmıştır:

A. Cümle büyük harfle başlar:


Ak akçe kara gün içindir.
Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir. (Atatürk)


* Cümle içinde tırnak veya yay ayraç içine alınan cümleler büyük harfle başlar ve sonlarına

uygun noktalama işareti (nokta, soru, ünlem) konur:



Atatürk, "Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur!" diyor.

Anadolu kentlerini, köylerini (Köy sözünü de çekinerek yazıyorum.) gezsek bile görmek için değil,

kendimizi göstermek için geziyoruz. (Nurullah Ataç)


* Ancak iki çizgi arasındaki açıklama cümleleri büyük harfle başlamaz:


Bir zamanlar -bu zamanlar çok da uzak değildir, bundan on, on iki yıl önce- Türk saltanatının maddi

sınırları uçsuz bucaksız denilecek ka¬dar genişti.
(Yakup Kadri Karaosmanoğlu)

* İki noktadan sonra gelen cümleler büyük harfle başlar:

Menfaat sandalyeye benzer: Başında taşırsan seni küçültür, ayağının altına alırsan yükseltir. (Cenap Şahabettin)

* Ancak iki noktadan sonra cümle niteliğinde olmayan örnekler sıra¬landığında bu örnekler

büyük harfle başlamaz:



Bu eskiliği siz de çok evde görmüşsünüzdür: duvarlarda çiviler, çivi yerleri, lekeler... (Memduh Şevket Esendal)

UYARI: Rakamla başlayan cümlelerde rakamdan sonra gelen kelime büyük harfle başlamaz:



2005 yılında Türk Dil Kurumunun 73. yılını kutladık.


UYARI : Örnek niteliğindeki kelimelerle başlayan cümlede de ilk harf büyük yazılır:

"Banka, bütçe, devlet, fındık, kanepe, menekşe, şemsiye" gibi yüzlerce ke¬lime, kökenleri yabancı

olmakla birlikte artık dilimizin malı olmuştur. "Et-, ol-" fiilleri, dilimizde en sık kullanılan yardımcı

fiillerdir.




B. Dizeler genellikle büyük harfle başlar:


Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi;

Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi.
(Muhibbi)


Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak

Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.
(Mehmet Akif Ersoy)


Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik;


Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik.
(Yahya Kemal Beyatlı)

C. Özel adlar büyük harfle başlar:



1. Kişi adlarıyla soyadları büyük harfle başlar: Mustafa Kemal Atatürk,


İsmet İnönü,

Kâzım Karabekir,

Ahmet Haşim,
Tevfik Fikret,.



* Takma adlar da büyük harfle başlar:


Muhibbi (Kanuni Sultan Süleyman),

Demirtaş (Ziya Gökalp),

Tarhan (Ömer Seyfettin),

Aka Gündüz (Hüseyin Avni, Enis Avni),

Kirpi (Refik Halit Karay),

Deli Ozan (Faruk Nafiz Çamlıbel)

Server Bedi (Peyami Safa),

İrfan Kudret (Cahit Sıtkı Tarancı),

Mehmet Ali Sel (Orhan Veli Kanık).



2. Kişi adlarından önce ve sonra gelen saygı sözleri, unvanlar, lakaplar, meslek ve rütbe adları büyük harfle başlar: Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk


Kaymakam Erol Bey,

Sayın Prof. Dr. Hasan Eren,
Hamdi Bey
Mustafa Efendi,
Zeynep Hanım
Bay Ali Çiçekçi



• Akrabalık bildiren kelimeler büyük harfle başlamaz:



Tülay abla,
Ayşe teyze,
Fatma nine
Kemal dayı,
Saim amca,
Ali enişte.


*Akrabalık bil¬diren kelimeler başa geldiğinde lakap yerine kullanıldığı için büyük harfle başlar:


Nene Hatun
Baba Gündüz,
Dayı Kemal
Hala Sultan.



• Bazı tarihî ve menkıbevi şahsiyetlerde ise akrabalık bildiren kelime sonda olduğu

hâlde unvan değeri kazandığı ve özel ada dâhil olduğu için büyük harfle yazılır: Gül Baba,


Susuz Dede,
Adile Hala,
Gülsüm Bacı,
Sultan Ana.



* Resmî yazılarda saygı bildiren sözlerden sonra gelen ve makam, mevki, unvan bildiren kelimeler de büyük harfle başlar:





Sayın Bakan,
Sayın Başkan,
Sayın Rektör,
Sayın Vali,



* Hitap kelimeleri de bü¬yük harfle başlar:


Sevgili Kardeşim,
Aziz Dostum,
Değerli Arkadaşım,




3. Hayvanlara verilen özel adlar büyük harfle başlar:


Sarıkız,
Fino,
Karabaş,
Pamuk,
Minnoş,
Tekir.




4. Millet, boy, oymak adları büyük harfle başlar: Türk,



Alman,
Oğuz,
Kazak,
Kırgız,
Özbek,
Tatar;
Karakeçili gibi ….



5. Dil ve lehçe adları büyük harfle başlar:



Türkçe,
Almanca,
İngilizce,
Oğuzca,
Kazakça,
Kırgızca,
Özbekçe,
Tatarca.



6. Devlet adları büyük harfle başlar:



Türkiye Cumhuriyeti,
Amerika Birleşik Devletleri
Suudi Arabistan,
Azerbaycan Cumhuriyeti.



7. Din ve mezhep adları ile bunların mensuplarını bildiren sözler büyük harfle başlar:

Müslümanlık,
Müslüman;
Hristiyanlık,
Hristiyan;
Musevilik,
Musevi




8. Din ve mitoloji ile ilgili özel adlar büyük harfle başlar: Tanrı,



Allah,
Cebrail,
Zeus,
. Ancak tanrı kelimesi özel ad olarak kullanılmadığında küçük harfle başlar:
Eski Yunan tanrıları.
Bazı dinî terimlerin küçük harfle başlaması gelenekleş¬miştir:
cennet,
cehennem
, uçmak
tamu,
peygamber,
sırat köprüsü.




9. Gezegen ve yıldız adları büyük harfle başlar:Merkür,


Neptün,
Plüton,
Halley,
Dünya
,Güneş,
Ay

UYARI: Dünya, güneş, ay kelimeleri gezegen anlamı dışında kullanıldığında küçük harfle başlar.


10. Yer adları (kıta, bölge, il, ilçe, köy, semt, cadde, sokak, semt vb.) büyük harfle başlar:

Asya, Avrupa, Afrika, Amerika; İç Anadolu, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Yakın Doğu; Ankara, İstanbul, Taşkent, Bağdat, Moskova; Turgutlu, Ürgüp, Ahlat; Çayırbağı, Akçaköy; Bahçelievler, Cebeci; Atatürk Bulvarı, Ziya Gökalp Caddesi; Sankiyedim Sokağı, Asmalımescit Sokağı.



UYARI: Doğu ve batı sözleri yön bildirdiğinde küçük olarak yazılır:


Bursa’nın doğusu.
Bu sözler düşünce, hayat tarzı, politika vb. anlamlar bildirdiğinde ise büyük olarak yazılır:

Batı medeniyeti,
Doğu mistisizmi vb.

Yer adlarında ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar:


Ağrı Dağı, Aral Gölü, Çanakkale Boğazı, Dicle Irmağı, Ege Denizi, Erciyes Dağı, Fırat Nehri, Tuna Nehri, Van Gölü, Zigana Geçidi, Süveyş Kanalı.



UYARI: Özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, bucak, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar: Konya ili,


Etimesgut ilçesi,
Taflan köyü vb.
Mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adlarında geçen mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak kelimeleri büyük harfle başlar:
Gazi Osmanpaşa Mahallesi,
Yıldız Mahallesi,
Yunus Emre Mahallesi,
Karaköy Meydanı,
Zafer Meydanı,
Gazi Mustafa Kemal Bulvarı,
Ziya Gökalp Bulvarı,
Nene Hatun Caddesi,
Cemal Nadir Sokağı,
Fevzi Çakmak Sokağı, İnkılap Sokağı,
Reşat Nuri Sokağı, Türk Ocağı Sokağı.



UYARI: Yer bildiren özel isimlerde de kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğu zaman, kelime başında büyük harf kullanılır:

Hisar’dan,
Boğaz’dan,
Bulvar’dan.



11. Saray, köşk, han, kale, köprü, anıt vb. yapı adlarının bütün ke¬limeleri büyük harfle başlar:



Topkapı Sarayı,
Dolmabahçe Sarayı
, İshakpaşa Sarayı,
Çankaya Köşkü,
Horozlu Han
, Ankara Kalesi,

12. Kurum, kuruluş ve kurul adlarının her kelimesi büyük harfle başlar:


Türkiye Büyük Millet Meclisi,
Türk Dil Kurumu,
Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi,
Devlet Malzeme Ofisi,
Millî Kütüphane
Çocuk Esirgeme Kurumu,
Atatürk Orman Çiftliği,
Çankaya Lisesi
Anadolu Kulübü,
Mavi Köşe Bakkaliyesi;
Türk Ocağı,
Yeşilay Derneği,
Muharip Gaziler Derneği,

13. Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, genelge adlarının her kelimesi büyük harfle başlar:


Medeni Kanun,
Borçlar Hukuku (kanun),
Atatürk Uluslararası Barış Ödülü Tüzüğü,
Telif Hakkı Yayın ve Satış Yönetmeliği.




UYARI: Kurum, kuruluş, kurul, merkez, bakanlık, üniversite, fakülte, bölüm, kanun, tüzük, yönetmelik vb.ni bildiren kelimeler, belli bir kurum vb. kastedildiğinde büyük harfle baş¬lar:


Bu yıl Meclis, yeni döneme erken başlayacaktır.
Son aylarda Kurum, yazım konusunda yoğun bir çalışma içine girmiştir.
2876 sayılı Kanun bu yıl yeniden gözden geçiriliyor.
Bu madde Yönetmelik’in 4’üncü maddesine aykırı düşmektedir.



14. Kitap, dergi, gazete ve sanat eserlerinin (tablo, heykel, müzik) her kelimesi büyük harfle başlar:


Nutuk,
Safahat,
Kendi Gök Kubbemiz,
Anadolu Notları,
Sinekli Bakkal
; Türk Dili,
Türk Kültürü
Varlık
; Resmî Gazete,
Hürriyet
, Milliyet,
Türkiye,
, Onuncu Yıl Marşı.

UYARI: Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo vb. sözler büyük harfle başlamaz:


Milliyet gazetesi,
Türk Dili dergisi,
Halı Dokuyan
Kızlar tab¬losu.

UYARI: Büyük harflerin kullanıldığı yerlerde bulunan ve, ile, ya, veya, yahut, ki, da, de sözleriyle mı, mi, mu, mü soru eki küçük harfle yazılır:

Mai ve Siyah,
Suç ve Ceza,
Leyla ile Mecnun,
Turfanda mı, Turfa mı?
Diyorlar ki, Dünyaya İkinci Geliş yahut Sır İçinde Esrar, Ya Devlet Başa ya Kuzgun Leşe, Ben de Yazdım.



15. Millî ve dinî bayramlarla bayram niteliği kazanmış günlerin adları büyük harfle başlar: 29


Ekim Cumhuriyet Bayramı,
23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı,
Ramazan Bayramı
, Kurban Bayramı
, Nevruz Bayramı,
Anneler Günü,
Öğretmenler Günü,
27 Mart Dünya Tiyatrolar Günü,
14 Mart Tıp Bayramı,
Hıdırellez.



Kurultay, bilgi şöleni, açık oturum vb. toplantıların adlarında her kelime büyük harfle başlar:



V. Uluslararası Türk Dili Kurultayı,
Manas Bilgi Şöleni.




16. Tarihî1 olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar: Kurtuluş Savaşı,



Millî Mücadele,
Cilalı Taş Devri,
İlk Çağ,
Yükselme Devri,
Millî Edebiyat Dönemi,
Servetifünun Dönemi,
Tanzimat Dönemi.

UYARI: Tarihî dönem bildirmeyip tür veya tarz bildiren terimler küçük harfle başlar:

divan şiiri,
divan edebiyatı,
halk şiiri,
halk edebiyatı,
eski Türk edebiyatı,
Türk dili,
Türk sanat müziği,
Türk halk müziği,
tekke edebiyatı.



17. Özel adlardan türetilen bütün kelimeler büyük harfle başlar: Türklük,



Türkleşmek,
Türkçü,
Türkçülük
Türkçe
, Türkolog,
Türkoloji,
Avrupalı,.




UYARI: Özel ad kendi anlamı dışında yeni bir anlam kazanmışsa büyük harfle başlamaz:


acem (Türk müziğinde bir perde),
hicaz (Türk müzi¬ğinde bir makam),
nihavent (Türk müziğinde bir makam),
acemi (tecrübesiz),
amper (elektrik akımında şiddet birimi),
jul (fizikte iş bi¬rimi),
allahlık (saf, zararsız kimse),
donkişotluk (gereği yokken kahra¬manlık göstermeye kalkışmak).

UYARI: Para birimleri büyük harfle başlamaz:


avro, dinar, dolar, lira, yeni kuruş, liret.

UYARI: Özel adlar yerine kullanılan "o" zamiri cümle içinde büyük harfle yazılmaz.



UYARI: Müzikte kullanılan makam ve tür adları büyük harfle başlamaz:



acemaşiran, acembuselik, bayati, hicazkâr, türkü, varsağı, bayatı.




18. Yer, millet ve kişi adlarıyla kurulan birleşik kelimelerde özel adlar büyük harfle başlar:



Antep fıstığı,
Brüksel lahanası,
Frenk gömleği,
Hindistan cevizi,
İngiliz anahtarı,
Japon gülü,
Maraş dondurması
Van kedisi.



Ç. Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar: 29 Mayıs 1453 Salı günü,


29 Ekim 1923, 28 Aralık 1982'de göreve başladı
Lale festivali 25 Haziranda başlayacak.
1919 senesi Mayısının 19'uncu günü Samsun'a çıktım. (Atatürk)


Belirli bir tarihi belirtmeyen ay ve gün adları küçük harfle başlar:



Okullar genel¬likle eylülün ikinci haftasında öğretime başlar.
Yürütme Kurulu toplantı¬larını perşembe günleri yaparız.



D. Levhalar ve açıklama yazıları büyük harfle başlar:



Giriş, Çıkış, Müdür, Vezne, Başkan, Doktor, Otobüs Durağı, Dolmuş Du¬rağı, Şehirler Arası Telefon, III. Kat, IV. Sınıf, I. Blok.



E. Bilim dallarında kullanılan terimlerin büyük harfle yazılışı, ilgili dallardaki uygulamaya bağlıdır:


Canis canis, Carduelis carduelis, Ardea alba, Populus alba, Prunus domestica, Pinus silvestris.



F. Kitap, bildiri, makale vb.nde ana başlıkta bulunan kelimelerin tamamı, alt başlıkta bulunan

kelimelerin ise yalnızca ilk harfleri büyük olarak yazılır.



G. Kitap, dergi vb.nde bulunan resim, çizelge, tablo vb.nin altında yer alan açıklayıcı yazılar büyük harfle başlar.






sevgimle kalasınız ......

Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #24 : 26 Ekim 2006, 18:14:15 Prş »




BİRLEŞİK KELİMELERİN YAZILIŞI


Belirtisiz isim tamlamaları, sıfat tamlamaları, isnat grupları, birleşik fiiller, ikilemeler, kısaltma grupları ve kalıplaşmış çe¬kimli fiillerden oluşan ifadeler, yeni bir kavramı karşıladıklarında birleşik kelime olurlar:Örnek :



yer çekimi,
hanımeli,
ses bilgisi;
beyaz peynir,
açıkgöz,
toplu iğne;
eli açık,
sırtı pek;
söz etmek,
zikretmek,
hasta olmak,
gelebilmek,
yazadurmak,
alıvermek;
çoluk çocuk,
çıtçıt,
altüst;
başüstüne,
günaydın;
sağ ol,
ateşkes,
külbastı.


Birleşik kelimeler belirli kurallar çerçevesinde bitişik veya ayrı olarak yazılır.

A. Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler:

Birleşik kelimeler aşağıdaki durumlarda bitişik yazılırlar:


1. Ses düşmesine uğrayan birleşik kelimeler bitişik yazılır:


kaynana ( kayın ana),
kaynata ( kayın ata)
, nasıl ( ne asıl),
Niçin ( ne için),
pazartesi ( pazar ertesi)
, sütlaç ( sütlü aş),
birbiri ( biri biri).


2. Et- ve ol- yardımcı fiilleriyle birleşirken ses düşmesine veya ses türemesine uğrayan birleşik kelimeler bitişik yazılır:

Örnek :
emretmek (emir etmek),
kaybolmak (kayıp olmak);
haletmek (hal’ etmek=tahttan indirmek),
meno¬lunmak (men’ olunmak);
affetmek (af etmek),
reddetmek (ret etmek).



UYARI : Sadece söyleyişte tonlulaşma biçiminde ses değişmesine uğrayanlar ayrı yazılır:

Örnek :


Azat etmek
Hamt etmek
Bu örneklerde tonluluk söyleyişte belirtilir.


3. Kelimelerden her ikisi veya ikincisi, birleşme sırasında benzetme yoluyla anlam değişmesine uğradığında bu tür birleşik kelimeler bitişik yazılır.

a. Bitki adları:

aslanağzı, civanperçemi, keçiboynuzu, kuşburnu, turnagagası, açıkağız, akkuyruk (çay), alabaş, altınbaş (kavun), altıparmak (palamut), beşbıyık (muşmula), acemborusu, çobançantası, gelinfeneri, karnıkara (börülce), kuşyemi, şeytanarabası, venüsçarığı, yılan¬yastığı, akşamsefası, camgüzeli, çadıru¬şağı, gecesefası, ayşekadın (fasulye), hafızali (üzüm), havvaanaeli, meryemanaeldiveni.



b. Hayvan adları:

danaburnu (böcek), akbaş (kuş), alabacak (at), bağrıkara (kuş), beş¬parmak (deniz hayvanı), beşpençe (deniz hayvanı), çakırkanat (ördek), elmabaş (tepeli dalgıç), kababurun (balık), kamçıkuyruk (koyun), kamışkulak (at), karabaş, karagöz (balık), kara¬fatma (böcek), kızılkanat (balık), sarıkuyruk (balık), yeşilbaş (ördek), sazkayası (balık), sırtı¬kara (balık), şeytaniğnesi, yalıçapkını (kuş), bozbakkal (kuş), bozyürük (yılan), karadul (örümcek), sarısabır (bitki).



c. Hastalık adları:



itdirseği (arpacık), delibaş, karabacak, karata¬ban.


ç. Alet ve eşya adları:

balıkgözü (halka), deveboynu (boru), domuzayağı (çubuk), domuztır¬nağı (kanca), horozayağı (burgu), kargaburnu (alet), keçitırnağı (oyma kalemi), kedigözü (lamba), leylekgagası (alet), sıçankuyruğu (törpü), baltabaş (gemi) gagaburun (gemi), kancabaş (kayık), adayavrusu (tekne).


d. Biçim adları:


ayıbacağı (yelken biçimi), balıksırtı (desen), civankaşı (nakış), eşek¬sırtı (çatı biçimi), kazkanadı (oyun), kırlangıçkuyruğu (işaret), koçboynuzu (işaret), köpekkuyruğu (spor), sıçandişi (dikiş), balgümeci (dikiş), beşikörtüsü (çatı biçimi), turnageçidi (fırtına).



e. Yiyecek adları:

dilberdudağı (tatlı), hanımgöbeği (tatlı), hanımparmağı (tatlı), ka¬dınbudu (köfte), kadıngöbeği (tatlı), kargabeyni (yemek), kedidili (bisküvi), tavukgöğsü (tatlı), vezirparmağı (tatlı), bülbülyuvası (tatlı), kuşlokumu (kurabiye), alinazik (kebap).


f. Oyun adları:

beştaş, dokuztaş, üçtaş.


g. Gök cisimlerinin adları:


Altıkardeş (yıldız kü¬mesi), Arıkovanı (yıldız kümesi), Büyükayı (yıldız kümesi), Demirkazık (yıldız), Küçükayı (yıldız kü¬mesi), Kervankıran (yıldız), Samanyolu (yıldız kümesi), Yedikardeş (yıldız kümesi).


ğ. Renk adları:

baklaçiçeği, balköpüğü, camgöbeği, devetüyü, fildişi, gülkurusu, kavuniçi, narçi¬çeği, ördekbaşı, ördekgagası, tavşanağzı, tavşankanı, turnagözü, vapur¬dumanı, vişneçürüğü, yavruağzı.



4. -a, -e, -ı, -i, -u, -ü zarf-fiil ekleriyle bilmek, vermek, kalmak, durmak, gelmek, görmek ve

yazmak fiilleriyle yapılan tasvirî fiiller bitişik yazılır:

Alabildiğine
, düşünebilmek,
yapabil¬mek;
uyuyakalmak;
gidedurmak,
yazadurmak;
çıkagelmek,
olagelmek,
süregelmek;
düşeyazmak
, öleyazmak;
alıvermek,
gelivermek
gülüvermek,
uçuvermek;
düşmeyegör,
ölmeyegör.


5. Bir veya iki ögesi emir kipiyle kurulan kalıplaşmış birleşik keli¬meler bitişik yazılır:


alaşağı,
albeni,
ateşkes,
çalçene,
çalyaka,
dönbaba,
gelberi,
incitmebeni,
rastgele,
sallabaş,
sallasırt,
sıkboğaz,
unutmabeni;
çekyat,
geçgeç,
kaçgöç,
kapkaç,
örtbas,
seçal,
veryansın
yapboz,
yazboz tahtası.


6. -an/-en, -r/-ar/-er/-ır/-ir, -maz/-mez ve -mış/-miş sıfat-fiil eklerinin kalıplaşmasıyla oluşan birleşik kelimeler bitişik yazılır:


ağaçkakan,
alaybozan,
cankurtaran,
çöpçatan,
dalgakıran,
demirkapan,
etyaran,
filizkıran,
gökdelen,
oyunbozan,
saçkıran,
yelkovan
, yolgeçen;
akımtoplar, altıpatlar, barışsever, basınçölçer, betonkarar, bilgisayar, çoksatar, dil¬sever, füzeatar, özezer, pürüzalır, uçaksavar, yurtsever;
baştanımaz, değerbilmez, etyemez, hacıyatmaz, kadirbilmez, karıncaez-mez, kuşkonmaz, külyutmaz, tanrıtanımaz, varyemez;
çokbilmiş, güngörmüş.



7. İkinci kelimesi -dı (-di / -du / -dü, -tı / -ti / -tu / -tü) kalıplaşmış belirli geçmiş zaman ekleriyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır:


albastı, ciğerdeldi, çıtkırıldım, dalbastı, fırdöndü, gecekondu, gündöndü, hünkârbeğendi, imambayıldı, karyağdı, külbastı, mirasyedi, papazkaçtı, serdengeçti, şıpsevdi, zıpçıktı.



8. Her iki kelimesi de -dı (-di / -du / -dü, -tı / -ti / -tu / -tü) belirli geçmiş zaman veya -r /-ar /-er geniş zaman eklerini almış ve kalıplaşmış bulunan birleşik kelimeler bitişik yazılır:



dedikodu,
kaptıkaçtı,
oldubitti,
uçtuuçtu (oyun);
biçerbağlar,
biçerdö¬ver,
göçerkonar,
kazaratar,
konargöçer,
okuryazar,
uyurgezer,
yanardö¬ner,
yüzergezer.
Aynı yapıda olan çakaralmaz kelimesi de bitişik yazılır.



9. Somut olarak yer bildirmeyen alt, üst ve üzeri sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır:


ayakaltı,
bilinçaltı,
gözaltı (gözetim),
şuuraltı;
akşamüstü,
akşamüzeri,
ayaküstü,
ayaküzeri,
bayra¬müstü,
gerçeküstü,
ikindiüstü,
olağanüstü,
öğleüstü,
öğleüzeri,
suçüstü,
yüzüstü.



10. İki veya daha çok kelimenin birleşmesinden oluşmuş kişi adları, soyadları ve lakaplar bitişik yazılır:



Atatürk
Alper,
Aydoğdu,
Birol,
Gülnihal,
Gülseren,
Gündoğdu,
; Abasıyanık,
Adıvar,
Mehmet Paşa,
Tepedelenli
Ali Paşa,
Yirmisekiz Çelebi Mehmet.


11. İki veya daha çok kelimeden oluşmuş Türkçe yer adları bitişik yazılır:



Çanakkale,
Gümüşhane;
Galatasaray
Acıpayam,
Pınarbaşı,
Şebinkarahisar;
Beşiktaş,
Kabataş.


Şehir, kent, köy, mahalle, dağ, tepe, deniz, göl, ırmak, su vb. kelime¬lerle kurulmuş sıfat tamlaması ve belirtisiz isim tamlaması kalıbındaki yer adları bitişik yazılır:


Akşehir, Eskişehir, Suşehri, Yenişehir; Atakent, Batıkent, Konutkent, Korukent, Çengelköy, Sarıyer, Yenimahalle; Karabağ, Karadağ, Uludağ; Kocatepe, Tınaztepe; Akdeniz, Karadeniz, Kızıldeniz; Acıgöl; Kızılırmak, Yeşilırmak; İncesu, Karasu, Sarısu, Akçay.


12. Kişi adları ve unvanlarından oluşmuş mahalle, meydan, köy vb. yer ve kuruluş adlarında unvan kelimesi sonda ise, gelenekleşmiş olarak bitişik yazılır:


Abidinpaşa,
Bayrampaşa,
Davutpaşa,
Ertuğrulgazi,
Kemalpaşa (ilçesi);
Necatibey (Caddesi),
Mustafabey (Caddesi).


13. Ara yönleri belirten kelimeler bitişik yazılır:


Güneybatı
, güney¬doğu,
kuzeybatı,
kuzeydoğu.



14. Bunlardan başka dilimizde her iki ögesi de asıl anlamını koru¬duğu hâlde yaygın bir biçimde gelenekleşmiş olarak bitişik yazılan keli¬meler de vardır:


a. Baş sözüyle oluşturulan sıfat tamlamaları:

başbakan,
başçavuş,
başeser,
başfiyat,
başhekim,
başhemşire,
başkahraman,
başka¬rakter,
başkent,
başkomutan,
başköşe,
başmüfettiş,
başöğretmen
baş¬parmak,
başpehlivan,
başrol,
başsavcı,
başşehir,
başyazar.



b. Bir topluluğun yöneticisi anlamındaki başı sözüyle oluşturulan belirtisiz isim tamlamaları:



aşçıbaşı,
binbaşı,
çarkçıbaşı,
çeribaşı,
ele¬başı,
mehterbaşı
onbaşı
, ustabaşı,
yüzbaşı.



c. Oğlu, kızı sözleri:


çapanoğlu,
eloğlu,
hinoğluhin,
elkızı.



ç. Ağa, bey, efendi, hanım, nine vb. sözlerle kurulan birleşik kelimeler:

ağababa,
ağabey,
beyefendi,
efendibaba,
hanımanne,
hanımefendi
hacıağa,
hıyarağalık
, kadınnine,
paşababa.



d. Biraz, birkaç, birkaçı, birtakım, birçok, birçoğu, hiçbir, hiç¬biri, herhangi belirsizlik sıfat ve zamirleri de gelenekleşmiş olarak bitişik yazılır.


15. Ev kelimesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır:

aşevi,
bakımevi,
basımevi,
doğumevi,
gözlemevi,
huzurevi
ko¬nukevi,
orduevi,
öğretmenevi,
polisevi,
yayınevi.


16. Hane, name, zade kelimeleriyle oluşturulan birleşik kelimeler bitişik yazılır:


çayhane,
dershane,
kahvehane,
yazıhane;
beyanname,
kanunname,
se¬yahatname,
siyasetname;
amcazade,
dayızade,
teyzezade.




UYARI: Eczahane, hastahane, pastahane, postahane sözleri kullanımdaki yaygınlık dolayısıyla eczane, hastane, pastane, postane biçiminde yazılmaktadır.


17. Farsça kurala göre oluşturulan isim ve sıfat tamlamaları ile kalıplaşmış biçimler bitişik yazılır:


cürmümeşhut
, darıdünya,
ehli¬beyit,
ehvenişer,
erkânıharp,
fecrisadık,
gayrimenkul,
gayrimeşru,
hüsnükuruntu,
hüsnüniyet,
suikast,
hamdüsena,
hercümerç.


18. Arapça kurala göre oluşturulan tamlamalar ve kalıplaşmış biçimler bitişik yazılır:


darülaceze,
darülfünun, daüssıla,
fevkalade,
fevkalbeşer,
hıfzıssıhha,
şey¬hülislam,
cihanşümul,
aleykümselam,
Allahualem,
bismillah,
inşallah
, maşallah,
velhasıl,
velhasılıkelam.



19. Müzik makam adları bitişik yazılır:


acembuselik,
hisarbuselik,
muhayyerkürdi.
Bir sıfatla oluşturulan usul adlarında sıfat ayrı yazılır:
ağır aksak,
yürük aksak,
yürük semai.


20. Kanunda bitişik geçen veya bitişik olarak tescil ettirilmiş olan kuruluş adları bitişik yazılır:


İçişleri, Dışişleri
Genelkurmay
, Yükseköğretim.




B. Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler :



1. Etmek, edilmek, eylemek, kılmak, kılınmak, olmak, olunmak yar¬dımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller herhangi bir ses düşme¬sine veya türemesine uğramazsa ayrı yazılır:


alt etmek,
arz etmek,
azat etmek,
boş olmak,
dans etmek,
el etmek,
göç etmek,
ilan etmek,
kabul etmek,
kul etmek,
kul olmak,
not etmek,
oyun etmek,
sağ olmak,
söz etmek,
terk etmek,
var ol¬mak
yok etmek,
yok olmak.





2. Birleşme sırasında kelimelerinden hiçbiri veya ikinci kelimesi anlam değişikliğine uğ¬ramayan birleşik kelimeler ayrı yazılır.


a. Hayvan türlerinden birinin adıyla kurulanlar:



ada balığı,
ateş balığı,
dil balığı,
fulya balığı,
kedi balığı,
kılıç balığı,
köpek balığı,
ton balığı,
yılan balığı;
acı balık,
bıyıklı balık,
dikenli balık.
ardıç kuşu,
arı kuşu,
çalı kuşu,
deve kuşu,
muhabbet kuşu,
saka kuşu,
tarla kuşu,
yağmur kuşu;
alıcı kuş,
boğmaklı kuş,
makaralı kuş.
ağustos böceği,
ateş böceği,
cırcır böceği,
hamam böceği
, ipek böceği,
uçuç böceği,
uğur böceği;
ağılı bö¬cek,
çalgıcı böcek,
sümüklü böcek.
at sineği,
et sineği,
meyve sineği,
sığır sineği,
su sineği,
uyuz sineği.
deniz yılanı
, ok yılanı,
su yılanı
Ankara keçisi
, dağ keçisi,
yaban keçisi;
fındık faresi,
tarla faresi;
dağ sıçanı,
tarla sıçanı
; Beç tavuğu,
dağ tavuğu;
Amerika tavşanı,
yaban tav¬şanı;
kaya örümceği,
şeytan örümceği;
bal arısı,
yaban arısı;
Pekin ördeği,
yaban ördeği;
Ankara kedisi,
Van kedisi;
Afrika domuzu,
yaban domuzu.



b. Bitki türlerinden birinin adıyla kurulanlar:




ayrık otu,
beşparmak otu
, çörek otu,
eğrelti otu
, güzelavrat otu
, kelebek otu,
ökse otu
, pisipisi otu
taşkıran otu,
yüksük otu
acı ot
, sütlü ot.
ateş çiçeği,
çuha çiçeği
, güzelhatun çiçeği,
ipek çiçeği,

avize ağacı,
ban ağacı,
altın kökü,
boya kökü,
eğir kökü,
meyan kökü;
ek kök,
saçak kök,
yumru kök.
dağ elması,
yer elması; çalı dikeni, deve dikeni; köpek üzümü, kuş üzümü; çakal armudu, dağ armudu; at kestanesi, kuzu kestanesi; can eriği, gövem eriği; kuzu mantarı, yer mantarı; su ka¬mışı, şeker kamışı; dağ nanesi, taş nanesi; ayı gülü, Japon gülü; Antep fıstığı, çam fıstığı; sırık fasulyesi, soya fasulyesi; Amerika bademi, taş bademi; Afrika menek¬şesi, deniz menekşesi; Japon sarma¬şığı, kuzu sarmaşığı; Hint inciri, kavak inciri; armut kurusu, kayısı ku¬rusu; su sarımsağı, şeker pancarı.
kuru fasulye,
kuru incir,
kuru soğan,
kuru üzüm.



UYARI : Çiçek dışında anlamlar taşıyan baklaçiçeği (renk), narçi¬çeği (renk), suçiçeği (hastalık); ot dışında anlamlar taşıyan ağızotu (barut), sıçanotu (arsenik); ses düşmesine uğramış olan çöreotu ve yay¬gın bir biçimde gelenekleşmiş olan semizotu, dereotu bitişik yazılır.

c. Nesne, eşya ve alet adlarından biriyle kurulan birleşik kelimeler:


alçı taşı, bileği taşı, çakmak taşı, damla taşı, Hacıbektaş taşı, ki¬reç taşı, lüle taşı, Oltu taşı, sünger taşı, yılan taşı; buzul taş, damla taş, dikili taş, kayağan taş, yaprak taş.
arap sabunu, el sabunu; kahve değirmeni, yel değirmeni; kahve dolabı, su dolabı; oturma odası; duvar saati, kol saati; duvar takvimi, masa takvimi; yemek masası; itfaiye aracı, kurtarma aracı; masa ör¬tüsü, yatak örtüsü; el kitabı, Frenk gömleği, İngiliz anahtarı, İngiliz si¬cimi; alt geçit, tüp geçit, üst geçit, çekme demir, çekme kat, dolma kalem, dönme dolap, kesme kaya, toplu iğne, vurmalı çalgılar, vurmalı sazlar, yapma çiçek.
afyon ruhu, katran ruhu, lokman ruhu, nane ruhu, tuz ruhu.


ç. Yol ve ulaşımla ilgili birleşik kelimeler:


Arnavut kaldırımı;
çevre yolu
, deniz yolu,
hava yolu
, kara yolu,
keçi yolu;
köprü yol.



d. Durum, olgu ve olay bildiren sözlerden biriyle kurulan birleşik kelimeler:


açık oturum,
açık öğretim,
ana dili,
ay tutulması,
baş ağrısı,
baş belası,
baş dönmesi,
çıkış yolu,
çözüm yolu,
dil birliği,
din birliği,
güç birliği,
iş birliği
iş bölümü,
madde başı,
ses uyumu,
yer çekimi.


e. Bilim ve bilgi sözleriyle kurulan birleşik kelimeler:



anlam bilimi
, dil bilimi,
edebiyat bilimi,
gök bilimi,
halk bilimi,
ruh bilimi,
toplum bilimi,
toprak bilimi,
yer bilimi;
dil bilgisi,
halk bilgisi,
ses bil¬gisi,
şekil bilgisi.



f. Yuvar ve küre sözleriyle kurulan birleşik kelimeler:


göz yuvarı
, hava yuvarı,
ısı yuvarı,
ışık yuvarı,
renk yuvarı
, yer yuvarı;
hava küre,
ışık küre,
su küre,
taş küre,
yarı küre,
yarım küre.



g. Yiyecek, içecek adlarından biriyle kurulan birleşik kelimeler:



bohça böreği, su böreği, talaş böreği; ba¬dem yağı, çiçek yağı, kuyruk yağı; arpa suyu, maden suyu, meyve suyu; kaşar peyniri, tulum peyniri, beyaz peynir; Adana kebabı, tas kebabı, Urfa kebabı; İnegöl köftesi, İzmir köftesi; ezogelin çorbası, mercimek çor¬bası, yoğurt çorbası; irmik helvası, kâğıt helvası, koz helva; acı badem kurabiyesi; Kemalpaşa tatlısı, peynir tatlısı, yoğurt tatlısı; ba¬dem şekeri, balık yumurtası.
burgu makarna, çubuk makarna, yüksük makarna; kakaolu kek, üzümlü kek; çiğ köfte, içli köfte; dolma biber, kesme şeker, süzme yoğurt, yarma şeftali; kuru yemiş.



ğ. Gök cisimleri:



Çoban Yıldızı,
Kervan Yıldızı,
Kutup Yıldızı,
kuy¬ruklu yıldız;
gök taşı,
hava taşı,
meteor taşı.



h. Organ veya organ yerine geçen sözlerden biriyle kurulan birleşik kelimeler:



patlak göz, süzgün göz; aşık kemiği, bel kemiği, elmacık kemiği; serçe parmak, şehadet par¬mağı, yüzük parmağı; azı dişi, köpek dişi, süt dişi; kuyruk sokumu, safra kesesi; çatma kaş, takma diş, takma kirpik, takma kol; ekşi surat, kepçe surat; gaga burun (kimse), karga burun, kepçe kulak, ça¬kır pençe, demir yumruk, kuru kemik.



ı. Benzetme yoluyla insanın bir niteliğini anlatmak üzere bitki, hayvan ve nesne adlarıyla kurulan birleşik kelimeler:


çetin ceviz,
çöpsüz üzüm;
eski kurt,
sarı çıyan,
sağmal inek;
ağır top,
eksik etek,
eski toprak,
eski tüfek,
kara maşa,
sapsız balta.




i. Zamanla ilgili birleşik kelimeler:


bağ bozumu,
gece yarısı,
gün or¬tası,
hafta başı,
hafta sonu.





3. -r / -ar / -er, -maz / -mez ve -an / -en sıfat-fiil ekleriyle kurulan sıfat tam¬laması yapısındaki birleşik kelimeler ayrı yazılır:



bakar kör,
çalar saat,
çıkar yol,
döner sermaye,
güler yüz,
koşar adım,
yazar kasa,
yeter sayı;
çıkmaz sokak,
geçmez akçe,
görünmez kaza,
ölmez çiçek,
tükenmez kalem;
akan yıldız,
doyuran buhar,
uçan daire.



4. Renk sözü veya renklerden birinin adıyla kurulmuş isim tamla¬ması yapısındaki renk adları ayrı yazılır:


mavisi, gece mavisi, limon sa¬rısı, safra yeşili, süt kırı.
5. Rengin tonunu belirtmek üzere renkten önce kullanılan sıfatlar ayrı yazılır:


açık mavi,
açık yeşil,
kara sarı,
kirli sarı,
koyu mavi,
koyu yeşil.



6. Yer adlarında kullanılan batı, doğu, güney, kuzey, güneybatı, güneydoğu, kuzeybatı, kuzeydoğu, aşağı, orta, yukarı, iç, yakın, uzak kelimeleri ayrı yazılır:[/b]

Doğu Anadolu,
Batı Trakya,
Orta Anadolu,
Kuzey Amerika,
Güney Amerika,
Orta Asya,
Orta Doğu,
Yakın Doğu,
Uzak Doğu,
Güneybatı Anadolu,
İç Asya,
İç Anadolu,
Aşağı Ayrancı,
Yukarı Ayrancı.



7. Kişi adlarından oluşmuş mahalle, bulvar, cadde, sokak, ilçe, köy vb. yer ve kuruluş adlarında sondaki unvanlar hariç, şahıs adları ayrı yazılır:


Yunus Emre Mahallesi;
Gazi Mustafa Kemal Bulvarı;
Ziya Gökalp Bulvarı;
Nene Hatun Caddesi
; Fevzi Çakmak Sokağı,
Cemal Nadir Sokağı;
Koca Mustafapaşa;
Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi
, Sultan Ahmet Camii,
Sütçü İmam Üniversitesi.



8. Dış, iç, öte, sıra sözleriyle oluşturulan bir¬leşik kelime ve terimler ayrı yazılır:



ahlak dışı,
çağ dışı,
din dışı,
kanun dışı,
olağan dışı
, yasa dışı;
ceviz içi,
hafta içi,
yurt içi;
fizik ötesi
, kızıl ötesi,
mor ötesi,
sınır ötesi;
aklı sıra,
ardı sıra,
peşi sıra,
yanı sıra.



9. Somut olarak yer belirten alt ve üst sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır:


deri altı
, su altı
toprak altı
, yer altı (yüzey);
arka üstü,
baş üstü,
böbrek üstü bezi,
tepe üstü (trafikte).



10. Alt, üst, ana, ön, art, arka, yan, karşı, iç, dış, orta, büyük, küçük, sağ, sol, peşin, bir, iki, tek, çok, çift sözlerinin başa getirilmesiyle oluştu¬rulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır:




alt yazı; üst kat, üst küme; ana bilim dalı, ana dili; ön söz, ön yargı; art damak, art niyet; arka teker; yan cümle, yan etki; karşı görüş, karşı oy; iç sa¬vaş, iç tüzük; dış borç, dış hat; orta kulak, orta oyunu; büyük anne, büyük baba; küçük harf, küçük parmak; sağ açık, sağ bek; sol açık, sol bek; peşin fikir, peşin hüküm; bir gözeli, bir hücreli; iki anlamlı, iki eşeyli; tek eşli, tek hücreli; çok düzlemli, çok hücreli; çift ayaklılar, çift kanatlılar.



Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #25 : 26 Ekim 2006, 18:15:01 Prş »




Deyimlerin Yazılışı :

Deyimler ayrı yazılır:


akıntıya kürek çekmek,
çam devirmek,
çanak tutmak,
gönlünden geçirmek
, göz atmak,
kulak asmak,
kulak vermek,
çantada keklik,
devede kulak,
yağlı kuyruk,
yüz görüm¬lüğü.



İkilemelerin Yazılışı :


İkilemeler ayrı yazılır:


adım adım,
ağır ağır,
akın akın,
allak bullak,
aval aval (bakmak),
cır cır (ötmek),
eşit çeşit,
derin derin,
gide gide,
güzel güzel,
karış karış,
kös kös (dinlemek),
kucak kucak,
şıp şıp (damlamak),
şıpır şıpır,
tak tak (vurmak),
takım takım,
tı¬kır tıkır
, yavaş yavaş.
bata çıka,
çoluk çocuk,
düşe kalka
, eciş bücüş,
eğri büğrü,
enine bo¬yuna,
eski püskü,
ev bark,
konu komşu,
pılı pırtı,
salkım saçak,
sere serpe,
soy sop,
süklüm püklüm,
yana yakıla,
yarım yamalak.



* m ile yapılmış ikilemeler de ayrı yazılır:




at mat,
çocuk mocuk,
dolap molap,
kapı mapı,
kitap mitap.



• İsim durum ekleri ve iyelik ekiyle yapılan ikilemeler de ayrı yazılır:




baş başa,
diz dize,
el el
, göz göze,
iç içe,
omuz omuza,
yan yana;
baştan başa,
daldan dala,
elden ele,
günden güne,
içten içe,
yıldan yıla;
başa baş,
bire bir (ölçü),
dişe diş,
göze göz,
teke tek;
ardı ardına,
boşu boşuna,
günü gününe,
peşi peşine
ucu ucuna.




sevgim sizlerle .....
Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #26 : 26 Ekim 2006, 18:16:13 Prş »




ALINTI KELİMELERİN YAZILIŞI




Yabancı kökenli kelimelerin yazılışlarıyla ilgili bazı noktalar aşa­ğıda gösterilmiştir:


1. İki ünsüzle başlayan batı kökenli alıntılar, ünsüzler arasına ünlü konmadan yazılır:


francala, gram, gramer, gramofon, grup, kral, kredi, kritik, plan, pratik, problem, profesör, program, proje, propaganda, pro­tein, prova, psikoloji, slogan, snop, spiker, spor, staj, stil, stüdyo, trafik, tren, triptik.


Bu tür birkaç alıntıda, söz başında veya iki ünsüz arasında bir ünlü türemiştir. Bu ünlü söylenişte de yazılışta da gösterilir:

iskar­pin, iskele, iskelet, istasyon, istatistik, kulüp.


2. İçinde yan yana iki veya daha fazla ünsüz bulunan batı kökenli alıntılar, ünsüzler arasına ünlü konmadan yazılır:


alafranga,
apartman,
biyografi,
elektrik,
gangster,
kilogram,
orkestra
paragraf,
program,
tel­graf.


3. İki ünsüzle biten batı kökenli alıntılar, ünsüzler arasına ünlü konmadan yazılır:film,


form,
lüks,
modern,
natürmort,
psikiyatr,
seks,
slayt,
teyp.


4. Batı kökenli alıntıların içindeki ve sonundaki g ünsüzleri olduğu gibi korunur: biyografi,


diyagram,
dogma,
magma,
monografi,
paragraf,
program;
arkeolog,
demagog,
diyalog,
filolog,
jeolog,
katalog,
monolog,
psikolog, ürolog.
Ancak coğrafya, fotoğraf ve topoğraf kelimelerinde g’ler, ğ’ye döner.

* * *
****** Aşağıdaki durumlarda batı kökenli kelimeler, özgün biçimleri ile ya­zılırlar:


1. Bilim, sanat ve uzmanlık dallarında kullanılan bazı terimler:

andante (müzik),
cuprum (kimya),
deseptyl (eczacılık),
quercus,
terminus technicus (teknik terim).



2. Latin yazı sistemini kullanan dillerden alınma deyim ve sözler:


Veni, vidi, vici (Geldim, gördüm, yendim.);
conditio sine qua non (Olmazsa olmaz.);
eppur si muove (Dünya her şeye rağmen dönüyor.);
to be or not to be (olmak veya olmamak);
l'art pour l'art (Sanat sanat içindir.);
l'Etat c'est moi (Devlet benim.);
traduttore traditore (Çevirmen haindir.)
; persona non grata (istenmeyen kişi).

‘’ Mesele falan değildi öyle,
To be or not to be kendisi için;


Bir akşam uyudu;
Uyanmayıverdi. ‘’ (Orhan Veli Kanık)




YABANCI ÖZEL ADLARIN YAZILIŞI******


Arapça ve Farsça Adların Yazılışı


Arap ve Fars kökenli kişi ve yer adları Türkçenin ses ve yapı özelliklerine göre yazılır:

Ahmet, Bedrettin, Fuat, Mehmet, Necmettin, Nizamettin, Ömer, Rıza, Saadettin; Cezayir, Fas, Filistin, Mısır, Suudi Arabistan; Bağdat, Cidde, Erdebil, Halep, İsfahan, İskenderiye, Medine, Mekke, Şam, Şiraz, Tahran, Tebriz, Trablusgarp.


****** Latin Yazı Sistemini Kullanan Dillerdeki Adların Yazılışı

1. Latin yazı sistemini kullanan dillerdeki özel adlar özgün biçimleriyle yazılır:


Beethoven, Byron, Cervantes, Chopin, Eminescu, Grimm, Horatius, Molière, Puccini, Rousseau, Shakespeare; Bologna, Buenos Aires, Iorga, Ile-de-France, Karlovy Vary, Latium, Loire, Mann, New York, Nice, Rio de Janerio, Vaasa, Wuppertal. Ancak Batı dillerinde kullanılan adların okunuşları ayraç içinde gösterilebilir: Shakespeare (Şekspir) vb.


Yabancı özel adlardan türetilmiş akım adları Türkçe söylenişlerine göre yazılır:


Dekartçılık,
Epikürcülük,
Kalvenci,
Kalvencilik,
Kalvenizm,
Kartezyenizm,
Lüterci,
Lütercilik
Marksçılık
Marksist,
Marksizm.


2. Batı kökenli kişi ve yer adlarının bir bölümü eskiden beri dili­mizde yerleştiği biçimiyle yazılır:


Napolyon, Şarlken, Şarl (Demirbaş Şarl); Atina, Brüksel, Cenevre, Londra, Marsilya, Münih, Paris, Roma, Selanik, Venedik, Viyana, Zürih; Hollanda, Letonya, Lüksemburg.


3. Ait olduğu dilde ayrı yazılan yer adları Türkçede de ayrı yazılır:

Buenos Aires, Frankfurt am Main, Freiburg im Breisgau, Hyde Park, Mont Blanc, New Orleans, New York, Rio de Janeiro, San Marino, Wiener Neustadt, Titov Veles.


Yunanca Adların Yazılışı



Yunanca adlar yazılırken Yunan harflerinin ses değerlerini karşılayan Türk harfleri kullanılır: Homeros, Herodotos, Euripides, Pindaros, Solon, Sokrates, Aristoteles, Platon, Venizelos, Karamanlis, Papandreu, Onasis.
AncakHerodotos, Sokrates, Aristoteles, Platon, Pythagoras, Euklei-
des adları dilimizde yaygın olarak Herodot, Sokrat, Aristo, Eflatun, Pisagor, Öklid biçimlerinde yerleşmiştir.


Rusça Adların Yazılışı


Rusça özel adlarda Rus harflerinin ses değerlerini karşılayan Türk harfleri kullanılır:



Bolşevik, Brejnev, Çaykovski, Çehov, Dostoyevski, Gogol, Gorbaçov, İlminskiy, İlyiç, Katayev, Klyaştornıy, Malov, Mendeleyev, Prokofyev, Puşkin, Şolohov, Tolstoy, Yeltsin; Moskova, Omsk, Orenburg, Petersburg, Volga, Yenisey.


Çince ve Japonca Adların Yazılışı


1. Çince adlar, Türkçede yerleşmiş biçimlerine göre yazılır:


2. Honan, Huangho, Kanton, Nankin, Pekin, Şanghay, Vuhan.


Çincede soyadları küçük adlardan önce gelir. Soyadları çoklukla tek hecelidir, küçük adlar ise bir veya iki heceden oluşur. Bu adlar büyük harfle başlar; heceler arasına çizgi konur: Sun Yat-sen, Lin Yu-tang. Yalnız Konfüçyüs gibi yaygınlık kazanmış adlar bitişik yazılır.


3. Japon yer ve kişi adları da Türkçede yerleşmiş biçimlerine göre yazılır:


Tokyo, Hiroşima, Nagazaki, Osaka, Hokkaydo, Kyoto; Hirohito, Nobuo Haneda, Kayako Hayashi, Sbuishi Kato, Masao Mori.

TÜRK DEVLET VE TOPLULUKLARINDAKİ
ÖZEL ADLARIN YAZILIŞI


Türk devlet ve topluluklarındaki özel adlar Türkçede yerleşmiş söyleniş biçimlerine göre yazılır:



Azerbaycan,
Özbekistan;
Taşkent,
Semerkant,
Bakü,
Bişkek;
Abdullah Tukay,
Abdürrauf Fıtrat,
Bahtiyar Vahapzade,
Cengiz Aytmatov,
İslam Kerimov,
Muhtar Avazov,
Osman Nasır.
Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #27 : 26 Ekim 2006, 18:18:15 Prş »




NOKTALAMA İŞARETLERİ

* Duygu ve düşünceleri daha açık ifade etmek, cümlenin yapısını ve duraklama noktalarını belirlemek, okumayı ve anlamayı kolaylaştırmak, sözün vurgu ve ton gibi özelliklerini belirtmek üzere noktalama işaretlerikullanılır.
Noktalama işaretlerinden nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta, üç nokta, soru, ünlem, tırnak işaretleri, ayraç ve kesme ait oldukları kelimelere bitişik olarak yazılır.
Kesme dışındaki işaretlerden sonra bir harf boşluğu ara verilir.
Nokta ( . )

1. Cümlenin sonuna konur:
Örnek:
Saatler geçtikçe yollara daha mahzun bir ıssızlık çöküyordu.


(Reşat Nuri Güntekin)

2. Bazı kısaltmaların sonuna konur:
Örnek :
Alb. (albay),
Dr. (doktor),
Yrd. Doç. (yardımcı doçent),
Prof. (profesör),
Cad. (cadde),
Sok. (sokak),
s. (sayfa),
sf. (sıfat),
Alm. (Almanca),
Ar. (Arapça),
İng. (İngilizce).

3. Sayılardan sonra sıra bildirmek için konur:
Örnek :
3. (üçüncü),
15. (on beşinci);
II. Mehmet,
XIV. Louis,
XV. yüzyıl;
4.Cadde, 20.
5.Sokak,
4. Levent.

UYARI: Arka arkaya sıralandıkları için virgülle veya çizgiyle ayrılan rakamlardan yalnızca sonuncu rakamdan sonra nokta konur:
3, 4 ve 7. maddeler;
XII – XIV. yüzyıllar arasında.



4. Bir yazının maddelerini gösteren rakam veya harflerden sonra konur:
I. 1. A. a.
II. 2. B. b.
5. Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur:
29.5.1453,
29.X.1923.
* Tarihlerde ay adları yazıyla da yazılabilir. Bu durumda ay adların­dan önce ve sonra nokta kullanılmaz:
29 Mayıs 1453,
29 Ekim 1923.
6. Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur:
Tren 09.15'te kalktı.
Toplantı 13.00’te başladı.
Tören 17.30'da, hükûmet daireleri kapandıktan yarım saat sonra başlayacaktır. (Tarık Buğra)
7. Bibliyografik künyelerin sonuna konur:
Agâh Sırrı Levend,
Türk Dilinde Gelişme ve Sadeleşme Evreleri, TDK Yayınları, Ankara, 1960.

8. Beş ve beşten çok rakamlı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve araya nokta konur:
326.197
, 49.750.812
28.434.250.310.500.

9. Matematikte çarpma işareti yerine kullanılır:

4.5=20



Virgül ( , )


1. Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur:
Fırtınadan , soğuktan , karanlıktan ve biraz da korkudan sonra bu sı­cak , aydınlık ve
sevimli odanın havasında erir gibi oldum.


(Halide Edip Adıvar)

Sessiz dereler , solgun ağaçlar , sarı güller
Dillenmiş ağızlarda tutuk dilli gibi . (Faruk Nafiz Çamlıbel)



Zindana atılan mahkûmlar gibi titreşerek , haykırarak geri geri kaçmaya uğraşıyorduk. (Hüseyin Rahmi Gürpınar)

3. Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur:
Örnek :
Bir varmış , bir yokmuş.
Umduk , bekledik , düşündük. (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)

Fakat yol otomobillere yasak olduğundan o da herkes gibi tramvaya biner , kimse
kendisine dikkat etmez.


(Falih Rıfkı Atay)

4. Cümlede özel olarak vurgulanması gereken ögelerden sonra ko­nur:
Örnek :
Binaenaleyh , biz her vasıtadan , yalnız ve ancak , bir noktainazardan istifade ederiz. (Mustafa Kemal Atatürk)

5. Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan ögeleri belirtmek için konur:
Örnek :
Saniye Hanımefendi,
merdivenlerde oğlunun ayak seslerini duyar duymaz, hasretlisini karşılamaya atılan bir
genç kadın gibi, koltuğun­dan fırlamış ve ona kapıyı kendi eliyle açmaya gelmişti.
(Yakup Kadri Karaosmanoğlu)

6- Cümle içinde ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için konur:

Şimdi , efendiler , müsaade buyurursanız, size bir sual sorayım.


(Mustafa Kemal Atatürk)


7-. Anlama güç kazandırmak için tekrarlanan kelimeler arasına ko­nur:
Örnek 1:
Akşam , yine akşam , yine akşam ,
Göllerde bu dem bir kamış olsam! (Ahmet Haşim)

Örnek 2:
Kopar sonbahar tellerinden
Derinden , derinden , derinden
Biten yazla başlar keder musikisi (Yahya Kemal Beyatlı)






8- Tırnak içinde olmayan aktarma cümlelerinden sonra konur:

Datça'ya yarın gideceğim , dedi.
Şehirde ilk önce hükûmet doktoruyla karşılaştım.
– Bugünlerde başımı kaşımaya vakit bulamıyorum , dedi.
(Reşat Nuri Güntekin)
9- Konuşma çizgisinden önce konur:

Bahçe kapısını açtı. Sermet Bey’e,
– Bu anahtar köşkü de açar , dedi. (Ömer Seyfettin)


10- Kendisinden sonraki cümleye bağlı olarak ret, kabul ve teşvik bil­diren hayır, yok, evet, peki , pekâlâ, tamam, olur, hayhay, başüstüne, öyle , haydi , elbette gibi kelimelerden sonra konur:
Peki , gideriz.
Olur , ben de size katılırım.
Hayhay , memnun oluruz.
Haydi , geç kalıyoruz.
Evet , kırk seneden beri Türkçe merhale merhale Türkleşiyor.
(Yahya Kemal Beyatlı)

11- Bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelime veya kelime grup­larıyla yapı ve anlam bakımından bağlantısı olmadığını göstermek ve anlam karışıklığını önlemek için kullanılır:
Örnek :
Bu , tek gözlü, genç fakat ihtiyar görünen bir adamcağızdır.
(Halit Ziya Uşaklıgil)
Bu gece , eğlenceleri içlerine sinmedi.
(Reşat Nuri Güntekin)
12- Hitap için kullanılan kelimelerden sonra konur:

Efendiler , bilirsiniz ki hayat demek , mücadele , müsademe demektir.


(Mustafa Kemal Atatürk)

Sayın Başkan ,
Sevgili Kardeşim ,
Değerli Arkadaşım ,

13- Sayıların yazılışında, kesirleri ayırmak için konur:
38,6 (otuz se­kiz tam, onda altı),
25,33 (yirmi beş tam, yüzde otuz üç),
0,45 (sıfır tam, yüzde kırk beş).


14- Bibliyografik künyelerde yazar, eser, basımevi vb. maddelerden sonra konur:

Falih Rıfkı Atay , Tuna Kıyıları , Remzi Kitabevi , İstanbul, 1938.

** Yazarın soyadı önce yazılmışsa soyadından sonra da virgül konur:
Ergin , Muharrem,
Dede Korkut Kitabı ,
Ankara , 1958.

UYARI: Metin içinde ve, veya, yahutbağlaçlarından önce de sonra da virgül konmaz:

Nihat sabaha kadar uyuyamadı ve şafak sökerken Faik'e bol teşek­kürlerle dolu bir kâğıt bırakarak iki gün evvelki cephe dönüşü kıyafeti ile sokağa fırladı. (Peyami Safa)


Ben Atatürk'le üç veya iki defa karşılaştım.
(Burhan Felek)

Ya şevk içinde harap ol ya aşk içinde gönül
Ya lale açmalıdır göğsümüzde yahut gül!
(Yahya Kemal Beyatlı)

UYARI: Metin içinde tekrarlı bağlaçlardan önce ve sonra virgül konmaz:

Hem gider hem ağlar.
Ya bu deveyi gütmeli ya bu diyardan gitmeli. (Atasözü)
Gerek nesirde gerek nazımda yeni bir söyleyişe ulaşılmıştır.
Siz ister inanın ister inanmayın, bir gün bile durmam.
Ne kız verir ne dünürü küstürür.

UYARI: Cümlede pekiştirme ve bağlama görevinde kullanılan da / debağlacından
sonra virgül konmaz:

İmlamız, lisanımız düzelince lisanımız da kafamız düzelince düzele­cek, çünkü o da ancak onlar kadar bozuktur, fazla değil!
(Yahya Kemal Beyatlı)
UYARI: Metin içinde -ınca / -ince anlamında zarf-fiil görevinde kulla­nılan mı / mi
ekinden sonra virgül konmaz:

Ben aç yattım mı kötü kötü rüyalar görürüm nedense.
(Orhan Kemal )

Öyle zekiler vardır, konuştular mı ağızlarından bal akıyor sanırsın.
(Attila İlhan)

UYARI: Şart ekinden sonra virgül konmaz:

Tenha köşelerde ağız ağıza konuşurken yanlarına biri gelecek olursa hemen
susuyorlardı. (Reşat Nuri Güntekin)

Gör gözlerinle de aklın yatarsa anlatıver millete.
(Tarık Buğra)

UYARI: Metin içinde zarf-fiil ekleriyle oluşturulmuş kelimelerden sonra virgül
konmaz:

Cumaları bahçede buluştukça kıza kendisinin adi bir mektep talebesi olmadığını
anlatmaya çalışıyordu. (Halide Edip Adıvar)

Şimdiye dek, ben kendimi bildim bileli kimse Değirmenoluk köyünden kaçıp da başka
köyde çobanlık, yanaşmalık etmedi. (Yaşar Kemal)

Meydanlığa varmadan bir iki defa İsmail kendisini gördü mü diye kahveye baktı. (Necati Cumalı)


Ancak yemekte bir karara varıp arkadaşına dikkatli dikkatli bakarak konuştu. (Samim Kocagöz)


Noktalı Virgül ( ; )


1. Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için
konur:

Erkek çocuklara Doğan , Tuğrul, Aslan, Orhan ; kız çocuklara ise İnci, Çiçek, Gönül, Yonca adları verilir.
Türkiye, İngiltere, Azerbaycan ; İstanbul, Londra, Bakü.

2. Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayır­mak için konur:

Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor ; bağırmak, kahkahalar atmak, ağlamak
istiyorum.
At ölür, meydan kalır ; yiğit ölür, şan kalır.


İki Nokta ( : )
1. Kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna konur:

Yeni harfler alındıktan sonra eski yazı ile bir tek kelime bile yazma­yan iki kişi
görmüşümdür : Atatürk ve İnönü!
(Falih Rıfkı Atay)
– Buğdayla arpadan başka ne biter bu topraklarda?
Ziraatçı sayar:
– Yulaf, pancar, zerzevat, tütün...
(Falih Rıfkı Atay)

2. Kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlenin sonuna konur:


Bu kararın istinat ettiği en kuvvetli muhakeme ve mantık şu idi : Esas, Türk milletinin
haysiyetli ve şerefli bir millet olarak yaşamasıdır.


(Mustafa Kemal Atatürk)

Kendimi takdim edeyim : Meclis kâtiplerindenim.


(Falih Rıfkı Atay)

Derler : İnsanda derin bir yaradır köksüzlük;
Budur âlemde hudutsuz ve hazin öksüzlük.
(Yahya Kemal Beyatlı)

3. Ses biliminde uzun ünlüyü göstermek için kullanılır:
a:ile, ka:til, usu : e, i: cat.

4. Edebî eserlerdeki karşılıklı konuşmalarda, konuşan kişinin adın­dan sonra konur:

Bilge Kağan : Türklerim, işitin!
Üstten gök çökmedikçe
alttan yer delinmedikçe
ülkenizi, törenizi kim bozabilir sizin?
Koro : Göğe erer başımız
başınla senin !
Bilge Kağan : Ulusum birleşip yücelsin diye
gece uyumadım, gündüz oturmadım.
Türklerim Bilge Kağan der bana.
Ben her şeyi onlar için bildim.
Nöbetteyim ! (A. Turan Oflazoğlu)


5. Genel Ağ adreslerinde kullanılır:

http: //tdk.org.tr

6. Matematikte bölme işareti olarak kullanılır:

56:8=7,
100:2=50



Üç Nokta ( ... )



1. Tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur:

Ne çare ki çirkinliği hemencecik ve herkes tarafından görülüveri­yordu da, bu yanı … (Tarık Buğra)

2-Kaba sayıldığı için veya bir başka sebepten ötürü açıklanmak is­tenmeyen kelime ve bölümlerin yerine konur:

Kılavuzu karga olanın burnu b … tan çıkmaz.

Arabacı B ...'a yaklaştığını söylüyor, ikide bir fırsat bularak arabanın içine doğru başını

çeviriyordu.


(Ahmet Hamdi Tanpınar)


3. Alıntılarda ; başta, ortada ve sonda alınmayan kelime ve bölümle­rin yerine
konur:
... derken şehrin öte başından boğuk boğuk sesler gelmeye başladı... (Tarık Buğra)
4. Sözün bir yerde kesilerek geri kalan bölümün okuyucunun hayal dünyasına
bırakıldığını göstermek veya ifadeye güç katmak için konur:

Sana uğurlar olsun ... Ayrılıyor yolumuz!


(Faruk Nafiz Çamlıbel)


Binaenaleyh, biz her vasıtadan, yalnız ve ancak, bir noktainazardan istifade ederiz. O
noktainazar şudur: Türk milletini, medeni cihanda, layıkolduğu mevkiye isatetmek ve
Türk cumhuriyetini sarsılmaz temelleri üzerinde, her gün, daha ziyade takviye etmek ...


(Mustafa Kemal Atatürk)


5. Ünlem ve seslenmelerde anlatımı pekiştirmek için konur:

Gölgeler yaklaştılar. Bir adım kalınca onu kıyafetinden tanıdılar:
— Koca Ali ... Koca Ali, be!..


(Ömer Seyfettin)


6. Karşılıklı konuşmalarda, yeterli olmayan, eksik bırakılan cevap­larda kullanılır:
— Yabancı yok!
— Kimsin?
— Ali ...
— Hangi Ali?
— ...
— Sen misin, Ali usta?
— Benim!..
— Ne arıyorsun bu vakit buralarda?
— Hiç ...
— Nasıl hiç? Suya çekicini mi düşürdün yoksa !..
— !.. (Ömer Seyfettin)

UYARI: Üç nokta yerine iki veya daha çok nokta kullanılmaz. 
   
 
 
Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #28 : 26 Ekim 2006, 18:20:17 Prş »




Soru İşareti ( ? )


1. Soru bildiren cümle veya sözlerin sonuna konur:

Ne zaman tükenecek bu yollar, arabacı ? (Faruk Nafiz Çamlıbel)

Sular mı yandı ?

Neden tunca benziyor mermer ? (Ahmet Haşim)

Atatürk bana sordu:

— Yeni yazıyı tatbik etmek için ne düşündünüz ? (Falih Rıfkı Atay)

* Soru eki ve soru kelimesi kullanılmadan ezgili söyleyişlerde soru işareti kullanılır:

Gümrükteki memur başını kaldırdı:

— Adınız ?


2. Bilinmeyen, kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan yer, tarih vb. durumlar için kullanılır:

Yunus Emre (1240?-1320), (Doğum yeri: ?).

Türk halk felsefesinin, Türk nükteciliğinin ve mizah dehasının bü­yük mümessili Nasreddin Hoca da (Hâce Nasirüddin) bu asırda yaşa­mıştır (1208 ?-1284).

(Türk Dünyası El Kitabı)
Ankara'dan Konya'ya 1,5 (?) saatte gitmiş.
1496 (?) yılında doğan Fuzuli ...

UYARI : mı / mi eki -ınca / -ince anlamında zarf-fiil işleviyle kulla­nıldığında soru işareti konmaz:

Akşam oldu mu sürüler döner.
Hava karardı mı eve gideriz.
Bahar gelip de nehir çağıl çağıl kabarmaya başlamaz mı içimi geri kalmış bir saat
huzursuzluğu kaplardı.

(Haldun Taner)


UYARI : Soru ifadesi taşıyan sıralı ve bağlı cümlelerde soru işareti en sona konur:

Çok yakından mı bu sesler, çok uzaklardan mı?

Üsküdar'dan mı, Hisar'dan mı, Kavaklar'dan mı?

(Yahya Kemal Beyatlı)



Ünlem İşareti ( ! )


1. Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümlele­rin sonuna konur:Ne mutlu Türk’üm diyene ! (Mustafa Kemal Atatürk)
Hava ne kadar da sıcak !
Aşk olsun !
Ne kadar akıllı adamlar var !


2. Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra konur:Örnek1 :

Ordular ! İlk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri !
(Mustafa Kemal Atatürk)
Örnek 2 :
Ey Türk gençliği ! Birinci vazifen, Türk istiklalini, Türk cumhuriye­tini, ilelebet, muhafaza
ve müdafaa etmektir. (Mustafa Kemal Atatürk)

örnek 3 :

Ak tolgalı beylerbeyi haykırdı: İlerle !
(Yahya Kemal Beyatlı)

Örnek 4:
Dur, yolcu! Bilmeden gelip bastığın
Bu toprak bir devrin battığı yerdir.
(Necmettin Halil Onan)

UYARI: Ünlem işareti, seslenme ve hitap sözlerinden hemen sonra konulabi­leceği
gibi cümlenin sonuna da konabilir:

örnek :
Arkadaş, biz bu yolda türküler tuttururken
Sana uğurlar olsun... Ayrılıyor yolumuz!
(Faruk Nafiz Çamlıbel)


3. Alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra
yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır:


İsteseymiş bir günde bitirirmiş (!) ama ne yazık ki vakti yokmuş (!).
Adam, akıllı (!) olduğunu söylüyor.


UYARI: Ünlemden sonra üç nokta yerine iki nokta konulması yeterlidir.


Gök ekini biçer gibi!.. Başaklar daha dolmadan. (Tarık Buğra)




Kısa Çizgi ( - )



1. Satıra sığmayan kelimeler bölünürken satır sonuna konur:

Soğuktan mı titriyordum, yoksa heyecandan, üzüntüden mi bil- mem. Havuzun suyu bulanık. Kapının saatleri 12'yi geçmiş. Kanepe- lerde kimseler yok.

Tramvay ne fena gıcırdadı! Tramvaydaki adam bir tanı-
dık mı idi acaba? Ne diye öyle dönüp dönüp baktı? Yoksa kimsecik-
lerin oturmadığı kanepelerde bu saatte pek başıboşlar mı oturur?

(Sait Faik Abasıyanık)


2. Ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için kullanılır:


Küçük bir sürü -dört inekle birkaç koyun- köye giren geniş yolun ağzında durmuştu. (Ömer Seyfettin)

3. Dil bilgisinde kökleri ve ekleri ayırmak için konur:


al-ış,
dur-ak,
gör-gü-süz-lük.

4. Fiil kök ve gövdelerini göstermek için kullanılır:



al-,
dur-,
gör-,
ver-;
başar-,
kana-,
okut -,
taşla-,
yazdır-.


5. Eklerin başına konur:


-ak,
-den,
-ış,
-lık.

6. Heceleri göstermek için kullanılır:



A -raş-tır-ma,
bi-le-zik,
du-ruş-ma,
ku-yum-cu-luk,
prog-ram,
ya-zar-lık.


1. Kelimeler arasında “-den...-a, ve, ile, ila, arasında” anlamlarını vermek için
kullanılır:



Türkçe-Fransızca Sözlük, Aydın-İzmir yolu, Ankara-İstanbul uçak seferleri, Türk-Alman ilişkileri, Ural-Altay dil grubu, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, 09.30-10.30, Beşiktaş-Fenerbahçe karşılaşması, Manas Destanı'nda soy-dil-din üçgeni, 1914-1918 Birinci Dünya Savaşı, 2003-2004 öğretim yılı.




8. Matematikte çıkarma işareti olarak kullanılır:


50-20=30



Uzun Çizgi (—)

** Yazıda satır başına alınan konuşmaları göstermek için kullanılır. Buna konuşma
çizgiside denir.



Örnek1 :


Arabamız tutarken Erciyes'in yolunu:
“Hancı dedim bildin mi Maraşlı Şeyhoğlu'nu?”
Gözleri uzun uzun burkuldu kaldı bende,
Dedi:
— Hana sağ indi, ölü çıktı geçende!

(Faruk Nafiz Çamlıbel)

Örnek2 :

Frankfurt'a gelene herkesin sorduğu şunlardır:
— Eski şehri gezdin mi?
— Rothshild'in evine gittin mi?
— Goethe'nin evini gezdin mi?

(Ahmet Haşim)



** Oyunlarda uzun çizgi konuşanın adından sonra da konabilir:


Sıtkı Bey — Kaleyi kurtarmak için daha güzel bir çare var. Gerçekten ölecek adam ister.
İslam Bey — Ben daha ölmedim.

(Namık Kemal)


UYARI : Konuşmalar tırnak içinde verildiğinde uzun çizgi kul­lanılmaz.




Eğik Çizgi ( / )




1. Yan yana yazılması gereken durumlarda mısraların arasına konur:

Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak / Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak / O benim milletimin yıldızıdır parlayacak / O benimdir o benim milletimindir ancak. (Mehmet Akif Ersoy)


2. Adres yazarken apartman numarası ile daire numarası arasına ve semt ile şehir arasına konur:

Altay Sokağı, Nu.: 21/6 Kurtuluş / ANKARA


3. Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur:

18 /11 /1969,
15 / IX / 1994.


4. Dil bilgisinde eklerin farklı biçimlerini göstermek için kullanılır:

-a /-e,
-an /-en,
-lık /-lik,
-madan /-meden.

5. Genel Ağ adreslerinde kullanılır:
http: //tdk.gov.tr

1. Matematikte bölme işareti olarak kullanılır:

70 / 2=35



Ters Eğik Çizgi ( )

Bilgisayar yazılımlarında art arda gelen dizinleri birbirinden ayırt etmek için kullanılır:

C: Dos>MD Oyun



Tırnak İşareti ( “ ” )




1. Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tır­nak içine alınır:
Örnek1:


Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinin ön cephesinde Atatürk'ün “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.” vecizesi yer almaktadır. Ulu önderin “Ne mutlu Türk’üm diyene!” sözü her Türk'ü duygulandırır.

Örnek2:


Bakınız, şair vatanı ne güzel tarif ediyor:
“Bayrakları bayrak yapan üstündeki kandır.
Toprak eğer uğrunda ölen varsa vatandır.”


UYARI : Tırnak içindeki alıntının sonunda bulunan işaret (nokta, soru işareti, ünlem işareti vb.) tırnak içinde kalır:

“Akıl yaşta değil baş­tadır.” atasözü yüzyılların tecrübesinden süzülüp gelen bir gerçeği ifade etmiyor mu?

“İzmir üzerine dünyada bir şehir daha yoktur!” diyorlar.
(Yahya Kemal Beyatlı)



UYARI : Uzun alıntılarda her paragraf ayrı ayrı tırnak içine alınır.


2. Özel olarak belirtilmek istenen sözler tırnak içine alınır:

Yeni bir “barış taarruzu” başladı.


3. Cümle içerisinde kitapların ve yazıların adları ve başlıkları tırnak içine alınır:

Yahya Kemal'in bazı şiirleri “Kendi Gök Kubbemiz” adı altında çıktı.

(Ahmet Hamdi Tanpınar)
“Yazım Kuralları” bölümünde bazı uyarılara yer verilmiştir.

UYARI:


Cümle içerisinde özel olarak belirtilmek istenen sözler, kitapların ve
yazıların adları ve başlıkları tırnak içine alınmaksızın koyu yazılarak veya eğik
yazıyla (italik) dizilerek de gösterilebilir:

Höyük sözü Anadolu'da tepe olarak geçer.
Cahit Sıtkı'nın Şairin Ölümü şiirini Yahya Kemal çok sevmişti.

(Ahmet Hamdi Tanpınar)


UYARI : Tırnak içine alınan sözlerden sonra kesme işareti kulla­nılmaz:

Yahya Kemal’in “Aziz İstanbul”unu okudunuz mu?’’


4. Bibliyografik künyelerde makale adları tırnak içinde verilir.



Tek Tırnak İşareti ( ‘ ’ )

Tırnak içinde verilen ve yeniden tırnağa alınması gereken bir sözü belirtmek için kullanılır:

Edebiyat öğretmeni “Şiirler içinde ‘ Han Duvarları ’ gibisi var mı?” dedi ve Faruk
Nafiz’in bu güzel şiirini okumaya başladı.

“Atatürk henüz ‘ Gazi Mustafa Kemal Paşa ’ idi. Benden ona dair bir kitap için ön söz
istemişlerdi.”
(Falih Rıfkı Atay)



Denden İşareti (")

Bir yazıdaki maddelerin sıralanmasında veya bir çizelgede alt alta gelen aynı
sözlerin, söz gruplarının ve sayıların tekrar yazılmasını önlemek için kullanılır:

a. Etken fiil
b. Edilgen "
c. Dönüşlü "
ç. İşteş "




Yay Ayraç ( ( ) )


1. Cümlenin yapısıyla doğrudan doğruya ilgili olmayan açıklamalar için kullanılır:


Anadolu kentlerini, köylerini ( Köy sözünü de çekinerek yazıyorum. ) gezsek bile görmek
için değil, kendimizi göstermek için geziyoruz.


(Nurullah Ataç)


UYARI: Yay ayraç içinde bulunan özel isimler ve yargı bildiren anlatımlar büyük
harfle başlar ve sonuna uygun noktalama işareti getirilir.

UYARI : Hakkında açıklama yapılan söze ait ek, ayraç kapandıktan sonra yazılır:

Yunus Emre (1240?- 1320 )'nin...

UYARI : Cümle içindeki bir sözcüğün anlamdaşını , yabancı dillerdeki karşılığını ve eskiden kullanılan karşılığını vermek için kullanılır :

Örnek:
Bir ülkenin iktisadi ( ekonomik ) yaşamında ( hayatında ) dışsatım ( ihracat ) ve içalım ( ithalat ) büyük önem taşır .

2. Tiyatro eserlerinde ve senaryolarda konuşanın hareketlerini, durumunu açıklamak ve göstermek için kullanılır:

İhtiyar – ( Yavaş yavaş Kaymakama yaklaşır. ) Ne oluyor beyefendi? Allah rızası için
bana da anlatın...


(Reşat Nuri Güntekin)



3. Alıntıların aktarıldığı eseri veya yazarı göstermek için kullanılır:


Örnek1:


Cihanın tarihi, vatanı uğrunda senin kadar uğraşan, kanını döken bir millet daha gösteremez. Senin kadar kimse kendi vatanına sahip ol­maya hak kazanmamıştır. Bu vatan ya senindir, ya kimsenin.
(Ahmet Hikmet Müftüoğlu)


Örnek2:

Eşin var, aşiyanın var, baharın var ki beklerdin
Kıyametler koparmak neydi ey bülbül, nedir derdin?
(Mehmet Akif Ersoy)


4. Alıntılarda, başta, ortada ve sonda alınmayan kelime ve bölümle­rin yerine
konulan üç nokta, yay ayraç içine alınabilir.


5. Bir söze alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırmak için kullanılan ünlem
işareti yay ayraç içine alınır.

6. Bir bilginin şüpheyle karşılandığını veya kesin olmadığını gös­termek için
kullanılan soru işareti yay ayraç içine alınır.


1. Bir yazının maddelerini gösteren / sıralama ve döküm sayı ve harflerden sonra
kapama ayracı konur:

I ) 1 ) A) a)

II ) 2 ) B) b)



Köşeli Ayraç ( [ ] )



1. Ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce köşeli ayraç kullanılır:


Halikarnas Balıkçısı [Cevat Şakir Kabaağaçlı (1886-1973)] en güzel eserlerini Bodrum'da yazmıştır.

2- Bibliyografik künyelere ilişkin bazı ayrıntıları göstermek için kullanılır:


Reşat Nuri [Güntekin], Çalıkuşu, Dersaadet, 1922.
Server Bedi [Peyami Safa]



Kesme İşareti ( ' )



1. Aşağıda sıralanan özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır:


a. Kişi adları, soyadları ve takma adlar:


Atatürk’üm, Fatih Sultan Mehmet’e, Muhibbi’nin, Gül Baba’ya, Sultan Ana’nın, Y, Yunus Emre’yi, Ziya Gökalp’tan,

UYARI : Sonunda p, ç, t, k ünsüzlerinden biri bulunan Ahmet, Çelik, Çiçek, Halit,
Mehmet, Mesut, Murat, Özbek, Recep, Yiğit, Bosna-Hersek, Gaziantep, Kerkük, Sinop,
Tokat, Zonguldak gibi özel adlara ünlüyle başlayan ek getirildiğinde kesme işaretine
rağmen Ahmedi, Çeliği, Çiçeği, Halidi, Mehmedi, Mesudu, Muradı, Özbeği, Recebi,
Yiğidi, Bosna-Herseği, Gaziantebi, Kerküğü, Sinobu, Tokadı, Zonguldağı biçiminde
son ses yumuşatılarak söylenir.


UYARI: Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti
yay ayraçtan sonra konur:

Yunus Emre (1240?-1320)'nin,
Yakup Kadri (Karaosmanoğlu)'nin.

Ancak cins isimler için yapılan açıklamalarda yay ayraçtan sonra doğal olarak kesme işaretine gerek yoktur:


İmek fiili (ek fiil)nin geniş zamanı şahıs ekleriyle çekilir.


UYARI : Özel adlar yerine kullanılan "o" zamiri cümle içinde büyük harfle
yazılmaz ve kendisinden sonra gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

b. Millet, boy, oymak adları:


Türk’üm,
Alman’sınız,
Oğuz’un,
Kazak’a,
Kırgız’ım,
Özbek’e,


b. Devlet adları:


Türkiye Cumhuriyeti’ni,
Osmanlı Devleti’ndeki,
Amerika Birleşik Devletleri’ne,
Azerbaycan Cumhuriyeti’nden.

ç. Din ve mitoloji ile ilgili özel adlar:


Allah’ın,
Tanrı’ya,
Cebrail’den,
Zeus’u.


c. Kıta, deniz, nehir, göl, dağ, boğaz, geçit, yayla; ülke, bölge, il, ilçe, köy, semt, bulvar, cadde, sokak vb. coğrafyayla ilgili yer adları:


Asya’nın,
Marmara Denizi’nden,
Akdeniz’i,
Meriç Nehri’ne,
Van Gölü’ne,
Ağrı Dağı’nın,
Çanakkale Boğazı’nın,
Zigana Geçidi’nden,
Uzunyayla’ya,
Türkiye’dir,
Reşat Nuri Sokağı’na.


UYARI: Yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğu zaman ekten önce kesme işareti kullanılır:


Hisar’dan,
Boğaz’dan.




e. Gök bilimiyle ilgili adlar:Jüpiter’den,


Venüs’ü,
Halley’in,
Büyükayı’da,
Yedikardeş’ten
Samanyolu’nda.

f. Saray, köşk, han, kale, köprü, anıt vb. adları:

Dolmabahçe Sarayı’nın,
Çankaya Köşkü’ne,
Sait Halim Paşa Yalısı’ndan,
Ankara Kalesi’nden,
Horozlu Han’ın,
Galata Köprüsü’nün,
Bilge Kağan Abidesi’nde,
Çanakkale Şehitleri Anıtı’na.

g. Kitap, dergi, gazete ve sanat eseri (tablo, heykel, müzik vb.) adları:


Nutuk’ta,
Safahat’tan,
Kiralık Konak’ta,
Sinekli Bakkal’ı,
Onuncu Yıl Marşı’nı,
Yunus Emre Oratoryosu’nu,
Atatürk Uluslararası Barış Ödülü’nü.


ğ. Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve genelge adları:


Millî Eğitim Temel Kanunu’na,
Medeni Kanun’un,
Atatürk Uluslararası Barış Ödülü Tüzüğü’nde,
Telif Hakkı Yayın ve Satış Yönetmeliği’nin.


UYARI: Belli bir kanun, tüzük, yönetmelik kastedildiğinde büyük harfle yazılan kanun, tüzük, yönetmelik sözlerinin ek alması durumunda kesme işareti kullanılır:

Bu Kanun’un 17. maddesinin c bendi...
Yukarıda adı geçen Yönetmelik’in 2’nci maddesine göre... vb.
h. Hayvanlara verilen özel adlar:


Sarıkız’ın,
Karabaş’a,
Pamuk’u,

UYARI: Kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz:


Türkiye Büyük Millet Meclisine,
Türk Dil Kurumundan,
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına,
Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dekanlığına,
Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğüne,
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Başkanlığının;
Bakanlar Kurulunun, Danışma Kurulundan,
Mavi Köşe Bakkaliyesinden

UYARI : Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz:


Türklük,
Türkleşmek,
Türkçü,
Türkçülük,
Türkçe,
Müslümanlık,
Konyalı,
Yakup Kadriler,
Türklerin,
Türklüğün,
Türkleşmekte,
Atatürkçülüğün.


2. Kişi adlarından sonra gelen saygı sözlerine getirilen ekleri ayırmak için konur:


Nihat Bey’e,
Ayşe Hanım’dan
, Mahmut Efendi’ye,
Enver Paşa’ya


UYARI: Unvanlardan sonra gelen ekler kesmeyle ayrılmaz:


Cumhurbaşkanınca,
Başbakanca,
Türk Dil Kurumu Başkanına göre


3. Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için konur:


TBMM'nin,
TDK'nin,
BM'de,
ABD'de,
TV'ye.

UYARI : Sonunda nokta bulunan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalar kesmeyle ayrılmaz.Bu tür kısaltmalarda ek noktadan ve üs işaretinden sonra, kelimenin ve üs işaretinin okunuşuna uygun olarak yazılır:


vb.leri,
Alm.dan,
İng.yi;
cm³e(santimetre küpe),
m²ye (metre kareye),
64ten(altı üssü dörtten).


4. Sayılara getirilen ekleri ayırmak için konur:


1985' te,
8' inci madde,
2'nci kat;
7,65’lik,
9,65’lik.
1919 senesi Mayısının 19'uncu günü Samsun'a çıktım.
(Mustafa Kemal Atatürk)

5. Şiirde seslerin ölçü dolayısıyla düştüğünü göstermek için kesme işareti kullanılır:


Bir ok attım karlı dağın ardına
Düştü n'ola sevdiğimin yurduna ( ne ola / e düşmüş )
İl yanmazken ben yanarım derdine
Engel aramızı açtı n'eyleyim (Karacaoğlan)



4. Bir ek veya harften sonra gelen ekleri ayırmak için konur:


a'dan z'ye kadar,
b'nin m'ye dönüşmesi,
Türkçede -lık'la yapılmış sözler.


UYARI: Akım, çağ ve dönem adlarından sonra gelen ekler kesmeyle ayrılmaz:

Eski Çağın,
Yükselme Döneminin,
Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatına.


** Hece Yapısı ve Satır Sonunda Kelimelerin Bölünmesi


* Türkçede kelime içinde iki ünlü arasındaki ünsüz, kendinden sonraki ünlüyle hece kurar:


a-ra-ba,
bi-çi-mi-ne,
in-sa-nın,
ka-ra-ca,
alt-lık,
al-dı.


* Kelime içinde yan yana gelen ünsüzlerden sonuncusu kendisinden sonraki ünlüyle, diğerleri kendilerinden önceki ünlüyle hece kurar:


bir-lik,
sev-mek,
Türk-çe,
Kork-maz.



* Batı kökenli kelimeler, Türkçenin hece yapısına göre hecelere ayrılır:



band-rol,
kont-rol,
port-re,
prog-ram,
sant-ral,
sürp-riz,
tund-ra,
volf-ram.



* Türkçede satır sonunda kelimeler bölünebilir, fakat heceler bölüne­mez. Satıra sığmayan kelimeler bölünürken satır sonuna kısa çizgi (-) konur.


Burasını ilk defa görüyormuş gibi duvarlara, perdelere, möblelere, eş-
yalara bakıyor, hayret ediyordu. Bütün bu muhitte Türk hayatına, Türk ruhu-
na ait bir gölge, bir çizgi bile yoktu. Birden Bursa'daki çocukluğunun geçti-
ği babaevini hatırladı; sofada rahat ve beyaz örtülü divanlar vardı.


(Ömer Seyfettin)


* Bitişik yazılan kelimelerde de bu kurala uyulur:


ba-şöğ-ret-men,
il-ko-kul,
Ka-ra-os-ma-noğ-lu.

* Ayırmada satır sonunda ve satır başında tek harf bırakılmaz:
...u-
çurtma değil,
.................................................. .................................................. ..uçurt-
ma;
.................................................. ................................................ müdafa-
a değil,
.................................................. .................................................. . müda-
faa;
Kesme işareti satır sonuna geldiğinde yalnız kesme işareti kul­lanılır; ayrıca çizgi kullanılmaz.
.................................................. ................................................. Edirne'
nin...
.................................................. ................................................ Ankara'
dan...
.................................................. .................................................. . 1996'
da...


sevgimle kalasınız ...

**** Türkçe'mizin öğrenebilmesi için bir küçük adım atabildiysem
kendimi mutlu sayacağım ......
Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #29 : 26 Ekim 2006, 18:22:09 Prş »




S Ö Z S A N A T L A R I



____ Düz yazıda , şiirde ve özel konuşmalarda ;

kullanılan sözün daha etkili olabilmesi ,

duyguların ,

düşüncelerin ,

izlenimlerin ,

durumların ,

olayların günlük dil kullanımından farklı bir dil kullanımıyla anlatılmak istenmesi ,

dilin çeşitli olanaklarının harekete geçirilmesiyle sağlanabilmektedir .


İşte bu sebeplerle edebiyatçılar veya konuşmacılar bir takım söz ve anlam sanat-

larını kullanırlar …..

Ve bu çalışmalar , dilin bütün olanaklarıyla yetkin kullanımını sağlar …..

Edebiyat metinlerinin ve özel konuşmaların iyi anlaşılabilmesi için bu söz sanat –

larının çok iyi bilinmesi gerekir ……

Şimdi söz sanatları konu başlığımızı daha iyi anlayabilmemiz için bölümlerini

öğrenelim …..


Söz sanatları 3 başlık altında incelenir :

1- Mecazlar
2- Anlamla ilgili sanatlar
3- Sözle ilgili sanatlar .


1- M E C A Z L A R : ( değişmece )

___ Sözcükleri gerçek anlamları dışında kullanılarak yapılan sanatlardır ….


** Dile canlılık , güç ve etkinlik kazandırılmaktadır …..

** Okuyucu ve dinleyiciler üzerinde bu söz sanatları etkili olmaktadır .

** Türkçe ‘ nin mecaz / değişmece bakımından zengin olması bu söz sanatının

bol ve kolayca kullanılmasına olanak sağlamaktadır ..


a- Teşbih / benzetme
b- İstiare / eğretileme
c- Mecaz-ı mürsel / düz değişmece
d- Tariz / dokundurma
e- Kinaye / mecaz anlamda kullanma
f- Teşhis ve intak / kişileştirme ve konuşturma

gibi alt başlıklarda incelenir . Şimdi bu alt başlıkları birer birer açıklayalım .


a- Teşbih / benzetme :

Sözü daha etkili kılabilmek için , aralarında türlü yönlerden ilgi bulunan iki şeyden,

Benzerlik bakımından güçsüz olan sözü , nitelikçe daha üstün olan söze benzetmek tir …

Teşbihte / benzetmede 4 öge vardır …

Benzetilen
Kendisine benzetilen
Benzetme yönü
Benzetme edatı / aracı ….


Örnek :

Koca kız , çocuk gibi oyuncaklarla oynuyor .

Benzetilen : Koca kız
Kendisine benzetilen : çocuk
Benzetme edatı / aracı : gibi
Benzetme yönü : oyuncaklarla oynuyor .


Her teşbihte / benzetmede bu 4 öge kullanılmaz .
Benzetme edatı veya benzetme yönü söylenmeyebilir .

Örnek1:

Yanmış bir tavan gibi çöken akşam altında
Dinleriz , haykırarak kaçan kargaları . ( Ziya Osman Saba )


Burada ‘’ akşam ‘’ , ‘’ yanmış bir tavana ‘’ benzetilmektedir .

Örnek 2 :

Altın kemerler gibi
Hatıralar önümüzde . ( Behçet Necatigil )

Burada ‘’ hatıralar ‘’ , ‘’ altın kemerlere ‘’ benzetilmektedir .



b- İstiare / eğretileme :

Bir şeyi , kendi adının dışında , türlü yönlerden benzediği başka bir şeyin adıyla

anmak demektir .

yaygın kullanılan 2 çeşidi vardır .

Açık istiare / eğretileme :

___ Kendisine benzetilen ile yapılır .

Örnek1 :

Gümüş bir dumanla kapandı her yer . ( Ömer Bedrettin Uşaklı )

Burada ‘’ gümüş bir dumanla ‘’ , ‘’ sis ‘’ anlatılmıştır .


Örnek 2 :


Sarı , yeşil ve mavi fanuslar iç içedir
Ve hepsinin içinde kıpkızıl bir portakal . ( Fazıl Hüsnü Dağlarca )

Burada ‘’ portakal ‘’ söyleniyor .
Güneş , söylenmiyor .


Kapalı istiare / eğretileme :


___ benzetilen ile yapılır ….


Örnek 1 :

Siyah selvi divan durur .
Başucunda bütün gece . ( Orhon Seyfi Orhon )

Burada ‘’ siyah selvi ‘’ söyleniyor .
‘’ insan ‘’ söylenmiyor .



Örnek 2 :


Yapraktan saçını yerlere yaymış
Sonbahar ağlıyor ayaklarında . ( Necip Fazıl Kısakürek )


Burada ‘’ sonbahar ‘’ söyleniyor .
‘’ genç kız , sevgili ‘’ söylenmiyor .




c- Mecaz-ı mürsel / düz değişmece :

___ Bir sözü gerçek anlamının dışında , benzetme amacı gütmeden kullanmak

vardır .


örnek 1 :

Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilal . ( Mehmet Akif Ersoy )

Burada ‘’ bayrak ‘’ yerine ‘’ hilal ‘’ söyleniyor …


Örnek 2 :


Deli eder insanı bu dünya
Bu gece , bu yıldızlar , bu koku
Bu tepeden tırnağa çiçek açmış bu ağaç . ( Orhan Veli Kanık )

Burada ‘’ bahar ‘’ yerine ‘’ çiçek açmış ağaç ‘’ söyleniyor .



d- Tariz / dokundurma :

___ Bir sözü üstü kapalı söyleyerek ya da tersini kastederek bir kimseyi kınama , iğ-

neleme sanatıdır .

örnek 1 :

Bir yetim görünce döktür dişini
Bozmağa çalış halkın işini
Günde yüz adamın vur kır dişini
Bir yaralı sarmak için yeltenme . ( huziri )



e- Kinaye / mecazlı anlamda kullanma :

___ Bir sözü , gerçek anlamı dışında , benzetme amacı gütmeden mecazlı / değişmece

anlamda kullanma dır …..


örnek 1 :

Gönlüm gibi ey name gidip yarda kaldın
Baş üzre yerin var , ham-ı destarda kaldın . ( Nail’i Kadim )

Burada ‘’ baş üzre yerin var ‘’ sözü , ‘’ çok değerlisin ‘’ anlamında kullanılmıştır .


Örnek 2 :


Ey benim sarı tamburam
Sen ne için inilersin?
İçim oyuk , derdim büyük ,
Ben anınçün inilerim . ( Pir Sultan Abdal )

Burada ‘’ içim oyuk ‘’ sözü , ‘’ dertliyim ‘’ anlamında kullanılmıştır ..



f- Teşhis ve intak / kişileştirme ve konuşturma :


___ İnsan dışında ki canlı veya cansız varlıkları , insan kişiliğinde gösterme ve

insan gibi konuşturma sanatıdır …


örnek :

İçmiş gibi geceyi bir yudumda
Göğün mağrur bakışlı bulutları . ( Baki Suha Ediboğlu )


Burada ‘’ bulutların ‘’ insan gibi bakışları söyleniyor …..




2 - ANLAMLA İLGİLİ SANATLAR :


___ Sözcüklerin gerçek anlamlarıyla , bazen nükteli / ince anlamlı , zarif ve şakalı söz , ancak dikkat edilirse anlaşılan ince anlamlı söyleşiye de başvurularak yapılan sanatlar anlamla ilgili sanatlardır .


a- İlham / andırış
b- Tevriye / artsama
c- Tenasüp / oranlama
d- Leff ü neşr / dür – yay
e- Tecahül-i arif / bilmezlikten gelme
f- Hüsn-i ta’lil / güzel neden gösterme
g- Mübalağa / abartma
h- Tezat / karşıtlık
i- Tekrir / yineleme
j- Rücu / dönüş
k- Kat / kesme
l- Terdit / beklenmezlik
m- İltifat / okşayış
n- Telmih / anıştırma
o- İrsal-i mesel / atasözü kullanma alt başlıklarında incelenir .



Şimdi bu alt başlıkları anlam ve örnekler ile anlamaya çalışalım …


a- İlham / andırış – esindirmek – esinlemek :

___ İki veya daha çok anlamı olan bir sözcüğü , bütün anlamlarını kasterek kullanmak sanatıdır .

Örnek :

Dedim dilber niçin sararıp soldun
Dedi çekticeğim dil yaresidir . ( Gevheri )

Burada ‘’ dil yaresi ‘’ ; ‘’ gönül yarası ‘’ ve ‘’ dilin / sözün yol açtığı yara ‘’

anlamlarında kullanılmıştır .




b- Tevriye / artsama :

___ İki veya daha çok anlamı olan bir sözcüğün yakın anlamını söyleyip , uzak

anlamını kastederek kullanma sanatıdır .


örnek :

Gül gülse daim ağlasa bülbül aceb değül
Zira kimine ağla demişler kimine gül . ( Zati )

Burada ‘’ gül ‘’ ; hem gülmek hem de gül adlı çiçek anlamlarında kullanılmıştır.


c- Tenasüp / oranlama :

___ Konu , anlam veya başka yönlerden ilgili sözcükleri bir arada bulundurarak

kullanma sanatıdır .

örnek 1:

Akla yelken edip urdukça kıyıda küreği
Anafor suların akıntı gibi çağlattık. ( Sururi )

Burada yelken , kıyı , kürek , anafor , su , akıntı , çağlatmak sözcükleri


Örnek 2:

Küçüktüm , küçücüktüm
Oltayı attım denize
Bir üşüşüverdi balıklar
Denizi gördüm . ( Orhan Veli Kanık )


Burada deniz , olta , balık sözcükleri .



d- Leff ü nesr / dür - yay :

___ Bir beyit ( aralarında anlam ilişkisi bulunan 2 mısradan oluşan şiir parçası )

içinde; birinci dizede / satır – mısrada iki veya daha çok şeyden söz edip , ikinci

dizede bunlarla ilgili benzerlikleri ve karşılıkları vererek kullanma sanatıdır …

örnek :

Bağda zülf ü ruhun andıkça bu kimdir deyü
Sünbül ü gül birbirinden sual eyler beni . ( Nedim )

Zülf : şakaklardan sarkan saç .

Burada ‘’ zülf ile yanak ‘’ , ‘’ sünbül ile gül ‘’ .


Örnek :


Şekerdir leblerin / dudakların , incidir dişlerin
Cevherdir gözlerin , hilaldir kaşların . ( Gevheri )

Burada ‘’ leb / dudak ile diş ‘’ ve ‘’ göz ile kaş ‘’ .



e- Tecahül - i arif / bilmezlikten gelme :

___ Bildiğimiz bir şeyi sanki bilmiyormuşuz veya başka türlü biliyormuş gibi

gösterek anlatmak sanatıdır …

örnek :

Ey şuh Nedima ile bir seyrin işittik
Tenhaca varıp Göksuya bir işret var içinde . ( Nedim )

Burada şair sevgilisi ile gezmeye çıkıyor ama bunu sanki başkasından işitniş gibi davranıyor ..


f- Hüsn – i ta’ lil / güzel sebep gösterme :

___ Herhangi bir olayın oluşuşunu , hayali ve güzel bir sebebe bağlamak sanatıdır .

Örnek :

Görünen yıldız değil , yer yer delinmiştir felek
Gün yüzünün hasretiyle tir-i ahımdan benim . ( Necati )


Burada felek : gökyüzü ; tir-i ah : ah oku …
Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #30 : 26 Ekim 2006, 18:23:09 Prş »




a- Mübalağa / abartma :


___ Bir sözün etkisini güçlendirmek amacıyla bir şeyi olduğundan büyük veya az

göstermek sanatıdır .


örnek :


Yazılıp ermeye payanına dek name – i şevk
Hep ağaçlar kalem olsa kamu yaprak kağıd . ( Necati )

Burada bütün ağaçların kalem , bütün yaprakların kağıd olarak kullanmak istenmesi abartıdır.


h-Tezat / karşıtlık :


___ İki şey arasında terslikleri , karşıtlıkları söyleme sanatıdır .

Örnek :

Dil gitti gerçi yerine kondu hazer gam
Biri gider biri gelir oldu belalıların . ( Şeyhülislam Yahya )

Burada gitmek – gelmek .


Örnek :

İşkence yaptıkça bana gülerdi
Benim sadık yarim kara topraktır . ( Aşık Veysel )


Burada işkence yapmak - gülmek ..


i-Tekrir / yineleme :



___ Bazı sözcüklerin , anlatımı ve ses güzelliğini güçlendirmek için yinelenmesi / tek-

rarlanmasısanatıdır .


örnek :

Büyüksün ilahi büyüksün büyük
Büyüklük yanında kalır pek küçük . ( Ali Haydar Bey )

Burad ‘’ büyük ‘’ sözcüğü yinelenmektedir .



j- Rücu / dönüş :



___ Söylenen bir sözü geri çevirip onun yerine daha güçlü bir düşünceyi söyleme

sanatıdır .


örnek :

Ferda senin dedim , beni alkışladın , hayır
Her şey vediadır sana , ey genç . ( Tevfik Fikret )

Burada ferda : yarın – gelecek
Vedia : emanet


k- Kat / kesme :



___ Etkisini azaltmak için sözü , arkası kendiliğinden anlaşılacak şekilde yarıda

bırakma sanatıdır …

örnek:


Ey kimsesiz , avare çocuklar … Hele sizler
Hele sizler … ( Tevfik Fikret )

Örnek :

Desem ki : ‘’ Ben seni … ‘’ yok , dinlemez ki , hiddet eder
Niçin ? Bu sözde ne var ? Sanki hiddet etse , ne der ? ( Orhon Seyfi Orhon )





l - Terdit / beklenmezlik :



___ Sözü , beklenmedik çarpıcı bir sonuçla belirtme sanatıdır .

Örnek :


Neler yapmadık şu vatan için
Kimimiz öldük
Kimimiz nutuk söyledik . ( Orhan Veli Kanık )



m - İltifat / okşayış :



___ Söz arasında , o an hemen uyanıveren bir coşku ile sözü birine veya bir şeye

yönelterek seslenme sanatıdır .


örnek :

Vurulup tertemiz alnından uzanmış yatıyor
Bir hilal uğruna ya Rab , ne güneşler batıyor
Ey bu topraklar için toprağa düşmüş asker
Gökten ecdad inerek öpse o pak alnı değer . ( Mehmet Akif Ersoy )



n - Telmih / anıştırma – imleme :


___ Söz arasında ünlü bir olayı , bir atasözünü , bir şiir parçasını , bir özdeyişi

anımsatma sanatıdır .


örnek :

Gökyüzünde İsa ile , Tur dağında Musa ile
Elimdeki asa ile çağırayım Mevlam seni . ( Yunus Emre )



o - İrsal – i mesel / atasözü kullanma :


___ Bir düşünceyi atasözleri , özdeyişler ekleyerek güçlendirme sanatıdır :



Örnek :

Balık baştan kokar, bunu bilmemek
Seyrani gafilin ahmaklığından . ( Seyrani )


Burada ‘’ Balık baştan kokar ‘’

gibi ……





3 – SÖZLE İLGİLİ SANATLAR :

___ Sözcüğün anlamı hiçbir şekilde dikkate alınmaz ,
Yalnızca yapısına , söyleyişine ve yazılışına bakalırak kullanılan sanattır ….


a- Cinas / çok anlamlı kelimeyi her defasında başka bir anlamını öngörerek birbirine yakın birkaç yerde kullanma – çok anlamlı olan bir kelimeyi iyi anlamını kullanır görünerek kötüsünü kullanma k .


b- Kalb / evirmece


c- Akis / çaprazlama

Alt başlıklarda kullanılır …..


a – Cinas :


___ Söylenişleri bir , anlamları ayrı olan sözcükleri bir arada kullanma sanatıdır .Örnek :

Ben aşıkım el göğüste yüz yerde
El efendim del sinemi yüz yerde . ( Gevheri )

Burada ;

Yüz = surat , çehre
Yüz = 100 sayısı


b - Kalb / evirmece :


____ Bir sözcüğün harflerinin yerlerini değiştirerek başka yeni sözcükler yapma

sanatıdır ….

Örnek :

Belin nişanını sordum lebinden eydür kim
Dilin tut eyleme kali ki bunda sığmaz kıl ( Şeyhi )

Burada ;

Bel = bel
Leb = dudak



d- Akis / çaprazlama :


___ Bir dizede / mısrada ya da cümlede iki sözcük ya da tamlamayı aynı ya da

başka tümcede yeri değiştirilmiş olarak yineleme sanatıdır ..


örnek :


Kalem böyle çalınmıştır yazıma
Yazım kışa uymaz , kışım yazıma . ( Gevheri )

Örnek :

Hem yürüsem , hem söylesem
Hem söylesem, hem yürüsem . ( Arif Damar )



Ayrıca :

Leb / dudak değmez :

İçinde b , m , f , p , v gibi dudak ünsüzleri kullanmadan yazılan şiire bu ad /

isim verilir .



******* Sevgi ve hoşgörü diliyorum .....
Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #31 : 26 Ekim 2006, 18:25:17 Prş »




Sizler bizim ÇİÇEKLERİMİZSİNİZ .......   


Sadece DİLİMİZİ değil TARİHİMİZİ de çok iyi bilmek

zorundayız diye düşünüyorum ......

Hele bu gün ve yarınlar için .......

Artık şu gerçeği görmemiz gerekiyor .....

Bize , bizden başka DOST yok .......

Başta Fransa olmak üzere AB'nin ve Amerika'nın yaptıklarını bir düşünelim ......

Sevgimle kalasınız .....
Logged

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #32 : 26 Ekim 2006, 18:32:38 Prş »



siyah inci  katılımın için teşekkürler ....

Konu Dilimiz olunca ne kadar bilgimiz varsa GÜNLERCE KEYİF ALARAK  yazdım ....

Belki de eksiklerim bile vardır diye üzülüyorum ....

Dilimiz konusunda katılımlarınızı zevkle bekliyorum .....

Sevgimle ..... Huh?




 
Logged

Zynep
Artık sende "biz" densin..
*


Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Burç : Terazi
Nereden : İST
Kan Grubu : A Rh-
Cinsiyet: Bayan
Mesaj Sayısı: 10.497
Üye No : 2145

Ruh Hali:

Stranger&Zynep



« Yanıtla #33 : 26 Ekim 2006, 18:37:29 Prş »


Kalbim Site'si olarak Türkçemiz'in kullanımına çok önem veriyoruz ve amacımız, ne yazık ki son zamanlarda yozlatırılmaya çalışılan, dilimizin doğru kullanımı yönünde katkılar sağlayabilmek.
Bu nedenle verdiğiniz değerli bilgiler için teşekkür ederiz.
Logged

Cσ∂єx
Site Sahibi
*


Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Burç : Koç
Nereden : Tekirdağ
Kan Grubu : A Rh+
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 7.083
Üye No : 2

Ruh Hali:

Sus(muş)!...



WWW
« Yanıtla #34 : 26 Ekim 2006, 19:00:59 Prş »


Teşekkür ediyoruz.
Logged

Özgür'lük! Daha iyi anlıyorum artık seni Smiley

İsyan etme gökyüzü, benim kadar ağlayamazsın.

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #35 : 26 Ekim 2006, 19:19:16 Prş »




    Ortak sevdamızı satırlara aktardım .....

Dilimize gösterdiğiniz bu özen için asıl kırçiçekleri adına bendeniz size TEŞEKKÜR ediyorum ....

Küçücük bir katkıda ben yapabildimse  büyük keyif ve gurur duyacağım .......

Saygılarımla .....

Logged

razi
Artık sende "biz" densin..
*


Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Burç : İkizler
Nereden :
Kan Grubu : AB Rh+
Mesaj Sayısı: 7.635
Üye No : 4843

Ruh Hali:

Kendi halinde.



« Yanıtla #36 : 08 Mart 2009, 12:53:33 Paz »


Teşekürler
Logged

Ah bu insanlar.....Smiley))))

Nazlıcan
K A L B İ M
*


Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Burç : İkizler
Nereden : Yüreğimin götürdüğü yer...
Kan Grubu : B Rh-
Cinsiyet: Bayan
Mesaj Sayısı: 14.778
Üye No : 9741

Ruh Hali:

Mutluluk gülüşünde saklı(:



WWW
« Yanıtla #37 : 09 Mart 2009, 21:02:01 Pzt »


Kendimi bir an 4 sene öncesinde Türkçe dersinde test çözüyorum sandım  Lips Sealed

Teşekkürler..
Logged

 

Ve dörtte üçü su olduğundan mı vücudumuz okyanuslar gibi Ay'ın cazibesinin etkisindedir..? Bu yüzden mi içimiz gelgit halindedir..? Sular ve gökler arasında kalabalığım. Tut ki yeni yaratılmışım... Bu yüzden mi sudan sebeplerle yitiririz su gibi aziz şeyleri çoğu zaman. Sular durulduğunda aydınlanır anlamlar ama sular ...durulmaz dalgalanmadan..

Kırçiçeği
Forum Heveslisi
*

Avatar Yok

Şu an sitede değil! Şu an sitede değil!
Nereden : istanbul
Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 44
Üye No : 7072

Ruh Hali:




« Yanıtla #38 : 10 Mart 2009, 12:26:01 Sal »


ne güzel ....
en azından bilgilerimizi tazeleme fırsatı olmuş ...
sevgimle .
Logged
Sayfa: 1 2 3 4 [Hepsi]   Yukarı git
  Yazdır  
Etiketler: iyelik zamirleri forum ceza remzi kitabevi gezgin google kalbim gen 55617003 cge com diksiyon ecek okuyor musunuz kip hangisi daha soru zamiri midir dilberim google kalbim gen 56643336 yms com fiillere bir kelimeyi hareket fiillerinden ikisi olabilir
masai ekleri sapsiz balta yurtta konurmu sokak ankara yol ismet frenk isimler neden diye belgesiz zamirle ilgili soru google kalbim gen 58187178 bgq com tat yaban

 
Gitmek istediğiniz yer:  

Sevgi & Aşk Sevgi & Aşk

Powered by SMF 1.1.19 | SMF © 2006, Simple Machines