Nizami Gencevi

[SAILORMOON_AYKA]

Nizami Gencevi (Farsça: نظامی گنجوی Nezāmī Ganjavī, Azerice:نظامی گنجوی ; Nizami Gəncəvi, Kürtçe: Nîzamî Gencewî, d. 1141 – ö. 1209) (tam adı Cemaleddin İlyas ibn Yusif Nizami Gencevi), Gence'li şair ve düşünür.

Müslüman olan babası Yusuf ile Kürt olan annesi Ra'isa'nın oğlu olarak bugünkü Azerbaycan'ın Gence şehrinde doğmuştur. Üç kez evlenmiş ve eşleri içinde Derbend hükûmdarı tarafından hediye edilen Kıpçak cariyesi Afak'i çok sevmiştir. Dünyada Fars şairi olarak tanıtılan Nizami kendi eserlerinde özellikle memleketi Gence'ye olan sevgisini dile getirmişdir.

İlk kez Leylâ ile Mecnunu mesnevi şeklinde yazanlardandır. Şiirlerinin çoğunu Farsça yazmıştır. Hemse (خمسه Khamse) ya da Beş mücevher (پنج گنج Panj Ganj) denilen eserleriyle meşhurdur.

 
Hemse

Sırlar Hazinesi (مخزن الاسرار Makhzan al-Asrār; 1176): Erzincan'daki Mangucakların Bahmanşah bin Davud'a armağan edilmiştir.
Yedi Güzel (هفت پيكر Haft Paykar): Sasani Hanedanı'nın V. Behram ve eşlerini anlatan şiir.
Leyla ve Mecnun (ليلى و مجنون Laylā o Majunūn; 1181): Şirvanşah Aksitan'ın siparişi üzerine yazılmıştır.
Hüsrev ve Şirin (خسرو و شيرين Khusraw o Shīrīn; 1177 - 1181): Sasani Hanedanı'nın I. Hüsrev ile prensesi Şirin arasında yaşanan aşk anlatan bir şiir. İldenizliler hükûmdarı Cahanşah Pehlevan ve Kızıl Alslan ve Selçukluların son sultanı III. Tuğrul Bey'e övgü sözleri yazılmıştır.
İskendername (اسكندر نامه Iskandar Nāma): "Şerefname" (شرف نامه Sharaf Nāma; 1196-1200) ve "İkbalname" (اقبال نامه Iqbal Nāma 1200-ölüm) olmak üzere iki bölümden olan ve "İskender Zülkarneyn"'in hayatını anlatan şiir.



NIZAMI



Hüsrev'in bir pınarda banyo yapan Şirin'i görüp aşk oluşu (Hüsrev ve Şirin 17. bölümünden)



Nizami Gencevi'nin Bakü'deki heykeli



Gence'de Nizami Anıtı